Булангийн Тулгуур ЧУЛУУ

БОДЛЫН ХУЛГАЙЧ БУЮУ “МУУ ХҮН”-ИЙ ТҮҮХ

2011-11-23T10:53:00.001+08:00

Хуучин цагийн “эв хамтач” утга зохиолд (урлагт) манай талын болоод дайсны талын хэмээх нэгэн хэвшмэл дүрүүд элбэг байдаг байлаа. Манай талынх нь учиргүй сайн хүний хайлан, харин эсрэг талынх нь муу муухайн цуглуулга. Одоо ч зарим нэг кино жүжигт тоглосон залуучууд сайн талын дүр бүтээв, эсвэл эсрэг талын муу хүний дүрд тоглолоо гэх мэтээр ярих нь бий. Харин амьдрал дээр туйлын сайн, эсвэл саар хүн гэж үгүй. Хэнийг хэн аль өнцөгөөс нь харахаас шалтгаалан сайн эсвэл муу хүн гэж харагддаг.

Монголын ард түмний дунд олон жилийн турш тэрхүү муу хүний дүрд “тоглосоор” ирсэн нэгэн бол алдарт “90 саяын Гансүх” хэмээх залуу билээ. Та бидний сайн мэдэх, бас нарийн мэдэхгүй л түүх. Гэвч энэхүү “муу хүн”-ий амьдралаас бусдад сургамж болох зүйл өчүүхэн төдий ч байхгүй гэж үү? Тэр буруу юм хийсэн, өмөөрөхийн аргагүй буруу зүйл хийсэн хүн. Гэхдээ муу ч гэсэн хүний л амьдрал юм болохоороо тэр түүх хэн нэгний аугаа баян түүх байж таараа. Тэгэж яривал, тэрхүү “муу хүн”-ий түүх бусдад бүүр ч их сургамжтай байж таарна. Ерөнхийлөгчийг залилсан, магадгүй бүтээгүй л болохоос хийж бүтээх оргилуун хүслээр жигүүрлэсэн хорин дөрөвхөн настай залуу тэр нэгэн өдөр цүнхэндээ ерэн сая төгрөгтэй мөртөө мөхөөлдсөнд очерлоод зогсож байсан гэдэг...

Үүнийг анзаарсан хэсэг залуус тэрхүү “муу хүн”-ий түүхээр нэгэн “сайн кино” бүтээжээ. Энэ бол “Виздом кино продакшн”-ы бүтээл “Бодлын хулгайч” хэмээх кино юм. Киноны ерөнхий продюссороор нь А.Уянга, киноны зохиолчоор сэтгүүлч Д.Төрмөнх, ерөнхий найруулагчаар Ж.Сэнгэдорж, ерөнхий зураглаачаар Д.Ангараг, гол дүрд нь жүжигчин Б.Амарсайхан, ерөнхий зураачаар Н.Батжаргал, зургийн даргаар Ч.Ганзориг нар ажиллажээ. Энэхүү багийнхны хийсэн кино товчхон хэлэхэд сүүлийн үед цөөхөн гарч байгаа сайн бүтээлийн нэг болсон байна. Батлахыг оролдъё.

Холливудад “Кино хийхэд гурван зүйл хэрэгтэй. Нэгдүгээрт сайн зохиол, хоёрдугаар сайн зохиол, гуравдугаарт сайн зохиол” гэсэн яриа байдаг гэнэ. Үнэхээр л манайхны кино тааруу болоод байдгийн гол шалтгаан болох муу зохиол энэ багийнханд байсангүй, сайхан зохиол дээр ажиллажээ. Дээр хэлсэнчлэн энэ бол бодит түүх. Үнэхээр сайхан баялаг материал, сайхан ч драмтай кэйс. Сайхан материалыг соргогоор олж харсан кино зохиол болжээ. Энэ нь Том Хэнкс, Леонардо Де Каприо нарын тоглосон “Чадвал намайг барь” (Catch me if you can) киног бодит түүхээр хичнээн сайхан урлагийн бүтээл туурвисны монгол туршлага болсон санагдлаа. Энэ цаг үе маань угаасаа хий хоосон оргүй фантаазаас илүүтэй үнэн, бодитой, баримттай сэдвийг л сонирхдог, үнэлдэг болжээ.

Энэхүү кино давгүй болсон нь өөр өөрийн чиглэлээрээ мэргэшсэн, туршлага хуримтлуулсан уран бүтээлчдийн сайн баг бүрдүүлснийх байна. Энэ амжилтаар нь сайн зохион байгуулагч, “Uptown” сэтгүүлийг үүсгэн байгуулагч, ерөнхий продюссор А.Уянгааг магтууштай. Дэлгэцийн урлагийн олон фестивалиас шагнал авсан “Нохойн орон” киноны найруулагч, “Кино зохиолчдын Библи” номын орчуулагч Д.Мөнхтөр, Монголын анхны олон ангит кинонуудын нэг “Мөрөөдлийн хөлөг онгоц”-ын ерөнхий найруулагч, Япон-Монголын хамтарсан “Бөртэ чоно” киноны туслах найруулагч Ж.Сэнгэдорж, Монголын киноны өнөө цагийн шилдэг жүжигчдийн нэг Б.Амарсайхан гээд сайн багийн дажгүй гүйцэтгэлтэй ажил болжээ.

Ж.Сэнгэдорж энэ бүтээлээрээ бяд сууж яваа сайн найруулагч гэдгээ дахин харууллаа. Найруулга, үйл явдлын холбоос, шийдэл өө багатай байсан. Нэг талаас Гантулга (Гансүх) бол ерөнхийлөгчийг луйвардсан маш муу этгээд, гэвч нөгөө талаас алдаж эндсэн л болохоос яадгаа алдчихсан алуурчин биш. Энэ санааг кинонд тун аятайхан оруулж өгчээ. Гэмт муу үйлдэл хийхээс айж болгоомжлуулж байгаа найз Болдоо нь Гантулгыг зоригтойгоор луйвар хийж чадах гэмт хэрэгтэн мөн болохыг, Гантулгатай хамт шоронгоос оргож байгаа гал хам нь сав л хийвэл муу юм хийчих гээд, түүнийг болиулж байгаа зөрчлөөс Гантулгын тэгтлээ адгийн амьтан биш болохыг энэ хоёр туслах дүрээр торуулан ялгаатай (контраст) харуулж чадсан байна. Харин эхлэлгүй шууд өрнөж төгсгөл нь жаахан дутуудав уу, яав? Энэ түүхийг мэдэх нэг нь сайн мэднэ, харин “90 саяын Гансүх”-ийн түүхийг сургаас цаашгүй одоогийн залуус тэр бүр мэдэхгүй.

Гэнэт ямар учиртай нь мэдэгдэхгүй нэг залуу хальт сонссон хэдэн үгээрээ эрдэмтэн мэргэд, эрхтэн дархтаны толгойг эргүүлж санаанд багтамгүй мөнгө луйвардаад байгаа эхлэл цэг нь хаана байнаа? Энэ бүтээл “90 саяын Гансүх”-ын тухай баримтат кино биш учир Гантулга хэмээх гол баатрын маань алдаж онох шалтгаант холбоо үгүйлэгдэж байх шиг.

Кино зохиолч, найруулагч хүн тодорхой хэмжээгээр заавал философич байх ёстой. Сайн найруулагчид бүтээлээрээ дамжуулан ямар нэгэн хэлэхийг хүссэн санаагаа хүмүүст өгүүлж байдаг. Хүн бүр сайхан амьдрах хүсэлтэй, бас эрхтэй. Харин сайхан амьдралыг бий болгох хүн бүрийн зам мөр өөр. Зарим хүн хулгай, луйвар, худал хуурмагаар сайхан амьдралд хүрэх гэдэг. Гэвч “хүнд зөв мэт санагдавч төгсгөлд нь үхэл рүү хөтлөх зам байдаг” аж. “Бодлын хулгайч” киноны нэгэн философи нь энэ.

Хэн бүхэн хувь заяагаа урьдчилан харж мэдэхгүй учир нэг л мэдэхэд хүн алдчихсан л байдаг. Нэг л алдсан бол тэр чигээрээ алдсаар дуусах ёстой гэж үү? Хүнд ухаарах, алдаагаа засах боломж хэзээд байдаг билээ. Б.Гансүх нэгэнтээ “Миний амьдралын өнгөрсөн үе миний ирээдүйг захирах ёсгүй, миний амьдралын ирээдүй өнгөрсөнтэйгээ заавал адилхан байх албагүй” гэж хэлжээ. Энэ л уул киноноос залууст үлдэх ёстой санаа гэж бодно. Төгсгөлийн монологт өгүүлж буй буддын гүн ухааны “үйлийн үр” гэх сургаалиар төлөөлүүлэн кино эхлэхэд талбайд үр цацах хоригдлууд болон төгсгөлийн халиуран найгах тариан талбайгаар илэрхийлсэн санаагаа арай өөр маягаар жаахан тодруулсан бол гэсэн нэхэл төрсөн шүү.

Цөөн ганц нэг илүүдсэн хэсэг байна аа, найруулагч аа. Гэнэт их мөнгөтэй болж баяжсан Гантулга голын эрэг дээр найз нөхдөө урьж дайллага хийдэг хэсэг байна. Гэнэт ширүүн бороо орж тансаг сайхан ширээ эзгүйрнэ. Ихэнх найруулагчдын ажилд энэ зураглалаар ямар нэг юм болохгүй байгааг харуулсан бэлгэдэлт (символ) өгүүлэмж байдаг. Яг болж байна даа гэж бодож суутал Гантулгын найз охин ямар нэг шалтгаангүйгээр бүжиглээд байгаа нь бусад хэсэгтэйгээ холбогдсонгүй. Ер нь сайн бүтээл гэдэг бүх дүрийн үг, үйл хөдөлгөөн, өгүүлэмж нэг бүрээр гол дүрээ тодотгож гол санаагаа илэрхийлж байдаг билээ.

Энэ бүтээлийн амин сүнс гол дүр болох Гантулгын дүрийг чадварлаг сайн бүтээж сүүлийн үед үзэгчдэд яах аргагүй л киноны манертай жүжигчин юм даа гэсэн бодлыг тод төрүүлэх болсон жүжигчин бол Б.Амарсайхан юм. Жүжиглэлтийн хувьд аль ч хэсэг дээр нь илүүдүүлж дутаалгүй жигд сайхан тоглож, олон хэсэг дээр үзэгчдийн сэтгэлд хүртэл дүрээ амилуулсныг нь тэмдэглэн хэлмээр байна. Манай ахмад жүжигчин Ш.Дэлгэржаргал ч ээжийн дүрийг аргагүй л алтан үеийн бүтээгдэхүүн ийм байлгүй яахав гэмээр чадварлаг бүтээжээ. Шоронгийн “журам”, таксины жолоочоос эхлээд ер нь дүр сонголт жижиг, туслах гэлтгүй сайн хийсэн нь харагдаж түүнийгээ дагаад тоглолт сайн байсан. Гантулгын ээжтэйгээ уулзаж байгааг хараад уйлж байгаа мөрдөгч (Г.Золбоот)-ийн дүр ч сайн кино зохиол бичих алтан дүрэм “дүрийн үнэмшилтэй байдал”, “дүрүүдэд хүний сэтгэл хөдлөл, зан чанарыг суулгаж” чаджээ. Мөн тайзнаасаа илүү дэлгэц нь их зохидог жүжигчин болох нь Г.Золбоотын жүжиглэлтээс харагдаж байсныг хэлэхэд илүүц биш биз ээ.

Зураглаачийн ажил дажгүй, олон хэсэг дээр зөв өнцөгөөс сайн авчээ. Харин жаахан өөлөхөд зарим газар жүжигчдийн жүжиглэлт, найруулагчийн санааг тодруулсан хөдөлгөөн дутаж байна. Тухайн түүхэн цаг үеийн өнгө аясыг оруулахад киноны жижиг хэрэглэл их чухал үүрэгтэй. Тухайн цаг үеийн машинууд (Лиаз автобус, өвгөн Бенз г.м.), тэр үийн айлуудын нийтлэг өнгө аяс бүхий тавилгуудыг үнэмшилтэй шийдсэн ч хэрэглэж буй компьютер, факсын аппарат нь хуучных биш, бичгийн машинаар бичсэн зүйлээ принтерээр хэвлэсэн харагдаж байгаа зэрэг нь жижиг гэлтгүй л алдаа юм. Жижиг хэрэглэлийг жижигт үзэлгүй нөгөө л Холливудын стандартын дагуу бүрэн төгс хийхийг эрмэлзсэн бол нийтэд нь сайн л шийдэх хэрэгтэй юм. Адал явдалт хэсгийн гүйцэтгэл ч үнэхээр үнэмшилтэй сайн болсон байна лээ.

Киноны хөгжмийн хувьд ч тун дажгүй, киноны үйл явдлууддаа наалдац сайтай байсныг хэлэхийг хүсэж байна. Алдарт Элвис Прэслигийн “Suspicious Minds” дуу утга агуулгаар ч, ая дангаараа ч киноны тухайн хэсэгт зохицож тун хөөрхөн өнгө аяс оруулсан байна билээ. Р.Чойномын “...Шувууны сүүдэр шиг дайраад өнгөрсөн, шунхан улаан залуу нас минь” хэмээх шүлгээр хийсэн дуу нь ч цаашдаа олон хүнд таалагдах биз ээ.

Кино зохиолч Д.Төрмөнх энэ жил “Кино зохиолчдын Библи” хэмээх нэгэн сайхан номыг орчуулсныг бид мэднэ. Түүний орчуулсан номонд байгаачлан сайн кинонд байх ёстой сонирхол татам нэр (Бодлын хулгайч), угтал үйл явдал (хоёр эрдэмтэн өвгөний ярианаас Америкт байгаа монголын ховор олдворын талаар сонсоно), эхлэл-өрнөл-төгсгөл (Гантулга хэмээх дэврүүн хүсэл мөрөөдлөөр дүүрэн залуу амьдралын гараагаа буруу зүйлд хөл тавин эхэлж, нэгэнт хийсэн үйлийнхээ үрийг эдлэн шоронд зовж тарчлан өрнөсөөр хал үзэж буруугаа ухаарсан нэгэн болно), ээдрээ болон эргэлтүүд (жирийн ядуугаас саятан, саятнаас гэмт хэрэгтэн, гэмт хэрэгтнээс ялтан), сүйрэл болон хямрал (шоронд байхад түүний ээж нь нас барна, шоронгоос оргон ялаа улам нэмүүлнэ) зэргийг шигтгэж өгсөн нь дэвшилтэй болжээ. Б.Гансүх өөрийгөө бодлын хулгайч гэсэн гэдэг, сонсоход үнэхээр сайхан нэр, харин энэ нэр киноны үйл явдалтайгаа яг яаж холбогдож байгаа нь бүрхэг санагдсан.

Энэ киноноос харахад монголын кино урлаг эргэн хөгжиж эхэлж байгаагийн нэг шинж бол манайхан аливаа зүйлүүддээ мэргэшиж байгаа юм уу даа гэсэн бодол төрж байна. Энэ нь ч тун зөв билээ. Жишээлбэл, жүжигчид болон найруулагч нар нь гэхэд драмын ба киноны, зохиолч нар нь ч мөн адилхан, кино урлагт хамгийн чухал зүйл болох продюссор гэх зэргээр мэргэшин ажилладаг болжээ.

Б.Гансүх буруу тарьсан үйлийн үрийнхээ эргүүлгэнд живээд амьдралд ялагдсан нэгэн байсан. Гэвч тэр өөрийгөө ялсан, муу бодол санаагаа өөрчилж чадсан, тэгснээрээ бусдыг ч уучилсан. “Уучлалаар хайрыг илэрхийлж болдог, ялагдлаар ялалтыг харуулж болдог” хэмээх үг бас л түүнийх. Эдгээр үгс амьдралд нухлуулж, амьдралын гашуун үнэнийг таньсан хүний мэргэн үг.

Гэх мэт, гэх мэт... Энэ мэтээр “Бодлын хулгайч”-аас өөрийнхөө хэмжээгээр бас нэгэн өөр гаргалгааг хийчих, ямар нэгэн ухаарлыг олоод харчих хангалттай “зайтай” кино болсон байна. Эцэст хальт төрсөн нэгэн бодлоо хуваалцахад, нээрээ яагаад ерэн саяыг итгүүлээд авчихсан Б.Гансүх тэгэж их буруутаж байхад, гэнэн хүүхэд шиг ярианд нь итгээд тэр их мөнгийг тавиад туучихсан ерөнхийлөгч яагаад буруутаагүй юм бол гэсэн “шал дэмий юм” бодогдож байна лээ шүү. Яагаав нэг кинон дээр “Уг нь энэ Баяраа өөрөө л...” гэдэг дээ. За энэ ч надад ямар хамаа байхав, тэр үед нийгэм маань хавтгайдаа л нэг иймэрхүү хариуцлагагүй цаг үе байсан даа.

Эх сурвалж: Borolzoi.niitlelch.mn

Уран бүтээлчдийн хүсэлтийн дагуу уг нийтлэлийг нийтлэв.

Өнөөдөр тарь, маргааш ургацаа хараарай...

2011-01-31T20:45:00.000+08:00

Өчигдөр мэйлээ шалгатал надад нэгэн мэйл ирсэн байна. Мэйлээр ирсэн уриалгыг хүлээн авч, энэ бяцхан хүүд туслахыг үнэхээр их хүслээ. Гэвч бодит санхүүгийн болон шууд тусламж дэмжлэгийг үзүүлэх чадалгүй байгаагаа хараад сэтгэлээр ч унах шиг... Бодож бодож ерөөсөө блог хуудсаараа дэмжлэг үзүүлье гэж шийдлээ. Эрхэм та надад ирсэн дараах мэйлийг уншаад энэ хүүд өөрийн санхүүгээр болон таних мэдэх тусламжийн байгууллага зэрэгт хандаж дэмжиж өгнө үү? Мэйлийг доор хавсарган орууллаа, та үргэлжлүүлэн уншаарай.

Мэйл:

Сайн байна уу. Хамт олон найз нөхдийнхөө дунд Хандивын аян зохион байгуулж өгнө үү

Хайртай дотны хүн нь хүндээр өвдөж, таарч тохирсон эмчилгээг нь хийлгэх гэхээр нөгөө л санхүүгийн асуудлаас болоод яах аргаа олохгүй цөхөрч яваа хүмүүсийн тухай би сонсож байсан. Заримыг нь нүдээр үзэж дэмий л халаглаж явсан юм. Гэвч халагласаар суутал хамаг зүйл өнгөрч оддог аж. Харин оронд нь ганц удаа ч боловч сайн сэтгэлийн үрийг тарьсансан бол……….

…Яг над шиг ингэж боддог хүмүүс олон байгаа гэдэгт би найдаж байна. Тиймээс ч би дараа дараа гэж суулгүй яг одоо босохоор шийдлээ. Ингэж шийдсэний минь учир нэгэн жаахан хүүгийн амь амьдрал юм.

Энхтайваны Содгэрэл одоо дөнгөж 3-хан настай. Гэвч цусны хавдар оноштойгоор одоо эмнэлэгт хүндхэн байна. Монголд эмчлэх боломжгүй боловч ядаж Бээжинд бол боломж байгаа гэсэн. Хэрэв чөмөг шилжүүлэн суулгах хагалгаа хийлгэвэл хүүгийн амь нас аврагдана. Гэтэл хугацаа үнэндээ давчуухан байнаа. Харин санхүүгийн асуудал хүндхэн хаалт болоод байна. Учир нь энэ мэс заслын өртөг нь 100 сая төгрөг гэсэн хариу эцэг эхэд нь ирсэн байна. Дэндүү аймаар тоо. Гэсэн ч хүүгийн амийг аврах найдвар байгаа болохоор тэд бидэнд хандаж байна. Тиймээс монголчуудаа! залуусаа! Энэ гэр бүлд туслахаар гараа сунгацгаая гэж уриалж байна. Таны тус огтхон ч багадахгүй. Харин үр тарьсантай адил болно. Тэгээд тэр үр тань танд эргээд ерөөл авчран ургана хэмээн итгэж бас уриалж байна.

Хандивын данс

Голомт банк 2405004014

Хаан банк 5016048916

Энэ тухай илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг та 96065271, 96055271 утсаар авч болно.

Валютын данс: Чойсүрэнгийн Нандинцэцэг / ээж/ Голомт банк 1815002416

Хүүгийн биеийн байдал өмнө үеэсээ улам дордсон байгаа, 2 сарын дотор багтааж хагалгаа хийлгэ гэсэн байна, монголд хийгдсэн эмчилгээ байхгүй байгаа бөгөөд БНХАУ-ын цэргийн эмнэлэгт хандсан боловч хагалгаа хийх үнэ нь байвал манай эмнэлэг 100 хувийн баталгаа өгч эмчилж чадна гэсэн байна. Монголын ЭНЭШТ-д ийм өвчтэй хүүхдүүдэд хийдэг тариа нь байхгүй ээж аав нь Германаас захиалж авчруулж хийлгэдэг гэнэ. Та бүхэн найз нөхөд,хамт олондоо энэ хүүгийн талаар хүргэж сэтгэлээсээ туслаарай хэмээн уриалж байна. Одоогоор чадан ядан хэвлэл мэдээллийн таньдаг найз нөхөддөө хэлж сонинд, ТВ-д ээжийг нь ярилцлага өгүүлж байна. Америкийн монголын сүмийнхэн хандив цуглуулж туслана гэж ярьсан. Бид бүгдээрээ бага багаар ч гэсэн цуглуулвал хагалгаанд нь нэмэр болох байхаа. Мөн та бүхэн өөрсдийн таньдаг гадны буяны байгууллага болон сүмүүдэд хандаж холбож өгөөч хэмээн хүсэж байна. Санаа сайн бол, заяа зөв шүү дээ залуучуудаа бүгдээрээ хамтдаа энэ хүүд туслацгаая.

Содгэрэлийг Бурхан ивээг!

Түүхэн хувь (аудио хувилбар)

2011-01-04T23:30:00.001+08:00

Шинэ оны мэнд хүргэхийн ялдамд энэхүү шинэхэн ирж байгаа оноос урьд бичиж орчуулж байсан нийтлэлүүдээсээ түүвэрлэж аудио хэлбэрт аажим аажмаар оруулж тавихаар төлөвлөв. Ингээд эхний нийтлэлээ аудио хэлбэрт оруулан уншлаа. Хүсвэл та татаж аваад mp3 тоглуулагч дээрээ суулгаад сонсоорой.

Энэ файлыг татаж авах

МЭНДЭЛСНИЙ БАЯРЫН ӨДӨР

2010-12-25T00:51:00.001+08:00

2010 оны 12 сарын 25, шөнийн 12 цаг 09 минут...

Христмас буюу Мэндэлсний баярын өдөр. Солонгост байгаа би дөнгөж саяхан цуглааныхаа Христмасын нөхөрлөлөө тараад гэртээ орж ирлээ. Манайд төдийлөн танил болоогүй ч сүм чуулгануудын хүрээнд өргөн тэмдэглэгддэг энэхүү баяр Солонгост маш өргөн тэмдэглэгдэнэ. Магадгүй Америкийн соёлын нөлөөг авсандаа ч тэрүү, эсвэл хүн амын дунд хамгийн ихээр тархсан шашин нь Христитгэл учраас ч тэрүү Мэндэлсний баяр маш өргөн тэмдэглэгдэж, харин Шинэ Жил үүний сүр бараанд дарагдан даруухан болж өнгөрнө.

Уг нь ойрд нийтлэл энэ тэр бичээгүй тул Мэндэлсний баярыг угтуулан уг баярын талаар нэгэн нийтлэл орчуулахаар барьж аваад байсан ч ойрд ажил их, санаа тавих зүйл маань ч олдоод тийн суух туханд хүрсэнгүй.

Ингээд гэртээ орж ирээд бодож суулаа... Энэ өдөр чинь чухам ямар өдөр билээ? Солонгост Бурханы сүм гэж өөрсдийгөө нэрлэсэн нэгэн гаж урсгал бий. Ээж бурханы сургаалаар нь хүмүүс мэдэх биз. Сүүлийн үед сураг сонсох нь эднийхэн монголд ч нилээд бужигнуулж байгаа бололтой. Ер нь гаж урсгалуудын нэгэн нийтлэг тал нь христэд итгэгчдийг итгэлээс нь урвуулж өөрсдийн сургаал дор оруулахыг хичээдэг талтай. Эд ч бас тийм л аргаар ажилладаг. Солонгост би нилээд хэдэн удаа эднийхэнтэй таарч байлаа. Гэтэл саяхан нэгэн залуу мессенжер хаягаар минь орж ирээд яриа хөөрөө дэлгэдэг юм байна. Надтай адилхан христэд итгэгч юм гэнэ. Өөрийгөө дээрх сүмд явдаг гэж танилцуулаад намайг ятгах ажиллагаандаа орж эхэллээ. Яриаг нь чагнавал нэгэн цуглаанд явж байхад нь эднийхэн сургаалдаа татсан бололтой. Тэгснээ Христмас баярыг тэмдэглэх нь Библийн дагуу биш, эртний Ромын шүтээн шүтлэгийн бурханы төрсөн өдрийг Христийн төрсөн өдөр гэж гуйвуулан авсан учир үүнийг тэмдэглэх нь Библийн сургаалаас зөрснөөс гадна илт Бурханыг доромжилж эсэргүүцэж байгаа хэрэг гэж ирээд дайрч эхлэв. Энэ залуутай маргалаа гээд миний үгийг сонсохгүй өөрийнхөө мэтгэн зүтгэх нь тодорхой болоод ирмэгц би маргахаас татгалзлаа. Эцэстээ үр дүнд хүрэхгүй маргаанд ороод ч яах юм билээ.

Түүхийг нэхэн харвал тэдний ярьж буй сэдэв нь шинэхэн сэдэв, мэдэхгүйгээсээ болоод төөрч явсан зүйлийг гэнэт олж мэдээд эсэргүүцээд байгаа хэрэг ч бас биш л дээ. Энэ асуудал бүр анхны чуулганы эцгүүдийн үеэс л ширүүн маргааны сэдэв болж ирсэн байдаг. Нэгэнт Библид Христийн мэндэлсэн сар өдрийн талаар мэдээлээгүйгээс хойш санал тун олон хэсэгт хуваагдаж байжээ. Тэрхүү ширүүн маргаан зуун зуун дамнан өртөөлсөн бөгөөд Христийн Мэндэлсний баярыг тэмдэглэх нь зөв, буруу гэсэн маргаан, дараагийн ээлжинд тэмдэглэлээ гэхэд хэдийд тэмдэглэх вэ гэсэн сэдэв рүү халин орж, эцэст нь Барууны чуулганы хувьд 12 сарын 25-нд тэмдэглэдэг болж харин Зүүний чуулганы хувьд 1 сарын 6-нд зарим хэсэг нь, 12 сарын 25-нд зарим хэсэг нь тэмдэглэдэг болж хуваагдсан байдаг. Ийн явсаар 16-р зууны үеийн Шашны шинэчлэлийн давалгааны үед энэхүү баярыг Ромын Католик чуулганы баяр хэмээн харж байсан Английн Пуританчууд уг баярыг тэмдэглэхийг эсэргүүцэх болж, тэмдэглэхийг хориглох хүртэл арга хэмжээ авч байжээ. Ийнхүү түүхийн нугачаанд түмэн ээдрээ дагуулсан энэхүү баярыг тэмдэглэх явдал нь эцэстээ хэдийд тэмдэглэх гэдэг тал дээр асуудал тавихаа больж харин Христийн мэндэлсэн нь ямар утга учир, ач холбогдолтой вэ гэдэгт анхаарлаа хандуулах болсон юм. (Хожим цаг зав гарахаараа орчуулж буй нийтлэлээ дуусгаад нийтлэе... Харин тэр Бурханы сүм гээчийн талаар нилээд тодорхой өгүүлсэн нийтлэл хэд хэдэн сайтад тавигдсан байгаа тул би нэг их олон зүйл нуршаад юу хийхэв. Сонирхвол Амьд Үг Сүмийн вэб хуудас болон Дагалдагч.ком, Удахгүй.ком зэрэг сайтуудаар зочилж холбогдох мэдээллүүдийг нь олж уншаарай.)

Хадам ээж маань төрсөн өдрөө 3 сарын 8-нд тэмдэглэдэг. Уг нь төрсөн өдрөө өөрөө ч мэдэхгүй. Ээж нь багад нь өөд болж, аав ах 2-тойгоо өссөн хадам ээжийн маань төрсөн өдрийг аав, ах 2 нь ч хэлж мэддэггүй байсан гэдэг. Гэсэн ч 3 сарын 8-нд төрсөн өдрөө тэмдэглэдэг. Нэгэнт Бурханы хосгүй эрхэм дүр төрхийг тээсэн хүн болж төрсөн нь үнэн, тэгээд ч түүний амьдрал нь туйлын утга учиртай, эрхэм нандин зүйл учир үүнийг “тэмдэглэх”-гүй байхын аргагүй. Гэхдээ энд би найрлаж, цэнгэн шоудах талаар ярьсангүйг болгооно биз дээ.

Тэгвэл Христ мэндэлсэн нь ямар ач холбогдолтой болоод бид үүнийг тэмдэглэх ёстой гэж? Үүнийг өгүүлэхийн тулд юуны түрүүнд Есүс хэн бэ гэдгийг сайтар тодруулах нь чухал. Есүс бол Төгс Хүчит Бурхан бөгөөд хүн төрөлхтөний гэм нүглийн төлөөсийг төлж биднийг гэмийн хүлээснээс чөлөөлөхийн тулд, улмаар гэмээсээ болж үхсэн биднийг амилуулан бялхсан дүүрэн амьтай болгохын тулд энэ дэлхий дээр хүний махан биеийг өмсөн хүн болон ирсэн билээ. Чухам Тэр л бидний эдлэх ёстой байсан шийтгэлийг өөртөө үүрч, бидний гэмийн төлөөсийг бүрэн дүүрэн төлснөөр бид Бурхантай эвлэрч, Бурханы өмнө зөвт, ариун хэмээн тооцогдож мөнх амийг хүлээн авч Бурханы хүүхэд болох эрхтэй болсон. Хэрвээ Есүс энэ дэлхийд хүн болж ирээгүйсэн бол... Энэ дэлхий, та бид юу болох байсан бэ? Тиймээс Түүний энэ дэлхийд мэндэлсэн нь хичнээн чухал, эрхэм зүйл болохыг би олон үгээр нуршаад юу хийх билээ...

Танд Мэндэлсний Баярын мэндийг хүргэе!

Энэ нийтлэлийг татах авах

Анхааруулга: Хэрэв та уг нийтлэлийг дахин нийтлэх болон дахин хэрэглэхийг хүсэж байвал зохиогчтой холбоо барьж, бичгэн зөвшөөрөл авна уу. Бичгэн зөвшөөрөлгүйгээр дахин нийтлэх болон өөр хэлбэрээр ашиглахыг хориглоно.

Цаашид нийтлэлүүдийг э-мэйлээр хүлээж авахыг хүсэж байвал хуудасны баруун хэсгийн захиалгын хэсгийг ашиглана уу.

33 хүн 10-20 сая доллараас ч үнэтэй...

2010-10-26T19:54:00.000+08:00

Чили улс эгэл бор 33 уурхайчны ам насыг ийнхүү үнэлэв.

Хэдхэн хоногийн өмнө Чили улс хайр, тэвчээр, найдвар, нэгэн бодол санаа, нэгдмэл хүчин зүтгэл, үнэ цэнээрээ дэлхий дахиныг уяраалаа. 69 хоног газрын хэвлийд, магадгүй аврагдах ямар ч боломжгүй ч байж болох нөхцөл байдал...Гэвч тэд давж чадлаа.

Хүний горьдлого, итгэл найдвар гэдэг хэзээ ч тасрахгүй юм даа. 69 хоногийн турш битүү уурхайн гүнд бие биенээ урамшуулан зоригжуулж эцсийн мөч хүртлээ гар гараасаа барин тэвчин горьдож хүлээсэн тэдний гарч ирээд хэлсэн эхний үг "Би дахин төрлөө...", "...маш хүнд... залуусаа, маш хүнд...". Тэднээс ч дутахгүй сандарч, мэгдэж, сэтгэл түгшиж, гар гараасаа барин хүлээж суусан ар гэрийнхэн, ах дүүс, ард түмэн нь... Чилийн ард түмэн байтугай дэлхий даяараа энэхүү үйл явдлыг анхааралтай, сэтгэл зовнин ажиглан суулаа.

Дэлхий даяараа Чилийн ерөнхийлөгч Себастиан Пиньера болон Чилийн ард түмнээр бахдаж сууна. "Тэднийг аврах хүртэл би бууж өгөхгүй" гэсэн ерөнхийлөгчийн үг болон түүний хичээл зүтгэл түгшүүрт 69 өдрийн турш итгэл найдварын очийг бадрааж байлаа. Энэхүү аврах ажиллагаанд Чилийн засгийн газар төдийгүй олон улсын байгууллагууд, хүмүүнлэгийн байгууллагууд, томоохон пүүс компаниуд, судалгааны хүрээлэнгүүд, мэдээллийн агентлагууд гэхчилэн олон талын хүчин зүтгэл оролцож, нийт 10-20 сая долларын зардлаар эгэл жирийн 33 уурхайчныг аварлаа. Энэ бол нэгдмэл байдал. Энэ бол хайр. Энэ бол үнэ цэнэ. Хувь хүний үнэ цэнийг үл тоомсорлож, хайхрамжгүй мэдрэмжгүй энэ ертөнцөд хүчтэй цочроог Чили ийнхүү өгөв.

Хүний амь нас 10-20 сая доллараас хавьгүй үнэ цэнэтэй. Цалин цагаан мөнгөөр үнэлэх боломжгүй тийм их үнэ цэнэтэй.

"Хүн бүх дэлхийг олж авсан ч амиа алдвал юуны ашиг байх билээ?"

Цахим үйлчлэлийн эрин: Хөгжил, хувьсал

2010-10-16T18:27:00.002+08:00

"Холыг ойртуулна" хэмээх гар утасны сурталчилгааны үг өдгөө интернэтийн орчинд жинхэнэ биеллээ олж байна. Мэдээж ингэж хэлснээрээ гар утасны эрин үе дууссан гэж хэлсэнгүй. Харин ч ирээдүйн интернэт хэрэглээний гол сувгийг компьютераас илүү гар утас байх болно хэмээн шинжээчид үнэлж дүгнэж буй. Тийм ч учраас аливаа бизнес, байгууллагууд өөрсдийн үйл ажиллагааг аль болох цахим хэлбэрт оруулж цахим талбарын ажилбаруудаа өргөтгөсөөр байна. Мэдээллийн гол суваг ч нэгэнт цахим орчинд байр сууриа өгч эхэллээ. Өдөр ирэх бүр интернэт хэрэглэгчдийн тоо нэмэгдэж, холболтын цаг нь уртсаж байна. Интернэт үнэндээ хүмүүсийн амьдралын хэв маягт асар их өөрчлөлт, хувьслыг авчирсаар... Үүнийг дагаад өмнөх нийтлэлээр дурдсанчлан үйлчлэлийн шинэ эрин болох цахим үйлчлэлийн эрин үе хүч түрэн орж ирлээ.

Мэдээж цахим үйлчлэлийн ач холбогдол, хүч бололцоо, үнэ цэнийг бид зөв үнэлэн цэгнэх шаардлагатай. Бидний үйлчлэл бол Есүс Христийн Сайн Мэдээг бусдад түгээж, Христийн хайраар бие биенээ босгон байгуулан, засан залруулж, урамшуулан зоригжуулж, Бурханы Үг дотор өдөр бүр Христийн дүрээр өсөхөд нь бие биенээ дэмжин тэтгэж, улмаар Христийг дагалдахад нь туслахад чиглэгддэг. Мэдээж энэ бүхэн Бурханы хүслийн дагуу, Түүнтэй холбогдсон амьд харилцаан дотор, Ариун Сүнсний хүч, удирдамжаар хийгддэг. Энэ дэлхий дээрээс Бурханы хайдаг зүйл бол хүн. Есүс энэ дэлхий дээр алдагдсаныг хайж аврахаар ирсэн. Тэрээр хүмүүсийн төлөө амиа өгсөн. Агуу Захирамжийн гол чиглэдэг бай нь мөн л хүн. Харин Агуу Захирамжийг даган биелүүлэх ажил хүмүүс хоорондын харилцаагаар л дамжин биелэх боломжтой. Ингэж ч биелсээр ирсэн.

Түүхээс нэхэн харвал үе үеийн христийн дагалдагчид, сайн мэдээний ажилчид тухайн цаг үеийнхээ, тухайн нийгмийнхээ харилцааны хамгийн өргөн дэлгэрсэн, дэвшилтэд арга технологиудыг ашиглан Агуу Захирамжийг биелүүлэхээр ажиллаж ирсэн байдаг. Элч Паул болон бусад элч нар, анхны чуулганы ахлагч, удирдагч нар тойрон аялал хийж, захидал харилцаагаар дамжуулан Сайн Мэдээний ажилд хүчин зүтгэж байсан бол дундад зууны үеийн шашны шинэчлэлийн үед Гутенбэргийн европт нэвтрүүлсэн хэвлэх технологийн нөлөөгөөр үйлчлэлийн шинэ давалгаа түрэн гарч ирсэн байдаг. Ийн явсаар 20-р зууны эхэн гэхэд авралын зарын фестивалиуд өргөн дэлгэрч, сонин сэтгүүл, зурагт хуудас зэрэг тухайн цаг үеийнхээ харилцааны дэвшилтэд технологиудыг ашиглан үйлчилж байлаа. Харин 20-р зууны дунд үеэр мэндэлсэн радио, телевизийн технологи үйлчлэлийн талбарт жинхэнэ тэсрэлтийг авчирсан. Хэдийгээр тухайн цаг үед улс төрийн нөхцөл байдлын улмаас манайд тэрхүү тэсрэлт төдийлөн мэдрэгдээгүй ч 90-ээд оны эхэн үеэс энэхүү тэсрэлт Монголд явагдсан. Харин өнөөдөр бол цахим үйлчлэлийн эрин үе юм.

Хэдийгээр манайд цахим үйлчлэлийн эрин үеийн талаар төдийлөн яригддаггүй ч дэлхий дахинд үйлчлэлийн энэхүү шинэхэн талбарын талаар яригдаад 10 жил хэдийн өнгөрчээ. Энэ хугацаанд интернэтийн хөгжил ч хэд хэдэн үеийн туулж, үүнийг дагаад цахим үйлчлэлийн хэлбэр маяг ч өөрчлөгдөн хөгжсөөр. Статик вэб хуудсууд анхлан ашиглагдаж эхлэх үед хэрэглээний төвшин нь ч зөвхөн ажил хэргийн хүрээгээр хязгаарлагдах хандлагатай байлаа. Харин Вэб 2.0 технологи нэвтэрч, цахим шуудан, мессенжер зэрэг харилцааны шинэ шинэ хэлбэрүүд бий болж эхэлснээр энэ талбарт шинэ тэсрэлт бий болов. Олон олон үйлчлэлүүд өөрсдийн интерактив цахим хуудсуудыг ажиллуулж, текстэн болон аудио, видео мэдээллүүдээ интернэтээр цацаж эхэллээ. Вэб 2.0 технологи болон интернэт холболтын шинэ шинэ технологиуд нэвтэрснээр улам олон хүмүүсийн интернэт хэрэглээг нэмэгдүүлэв. Үүнтэй зэрэгцээд интернэт хэрэглээний нэгэн шинэ арга хэлбэр, эрин үеийг дэлхий дахинд Гүүгл (Google) танилцуулав. Энэ бол хайлтын систем. Гэхдээ бүр маш хүчирхэг, боловсронгуй, хялбар, ойлгомжтой. Хүн өөрийн хүссэн мэдээллийг интернэтээс түвэггүй, тун оновчтой хайдаг боллоо. Интернэтийн хэрэглээ огцом нэмэгдэхэд онцгой их хувь нэмрийг энэ шинэ систем оруулсан. Хэдхэн жилийн өмнө зарим ажиглагч, шинжээч, судлаачид бидний эрин үе бол Гүүглийн эрин үе хэмээн зарлаж байлаа. Мөн энэхүү эрин үеийн нэгэн онцгой ач холбогдолтой мэдээллийн суваг бол блог хуудас юм. Энэ бол үнэгүй, тухайн серверийн хүрээнд мэдээллээ бусдад өргөн хүрээнд хүргэх асар өндөр боломжтой, цоо шинэ харилцааны хэлбэр, мэдээллийн гарц болон гарч ирэв. Гэвч хөгжил дэвшил асар хурдтай явагдаж байна. Харин өнөөдрийн гол сэдэв, гол анхаарал Гүүглээс эргэж Фэйсбүүк (Facebook) тэргүүтэй олон нийтийн сүлжээ (social networking - зарим вэб хуудсууд үүнийг танилын сүлжээ ч гэж нэрлэдэг) рүү чиглэгдэж эхэллээ. Энэ бол цахим орчинд гарч буй шинэ хувьсал. Дэлхийн томоохон цахим хуудсууд бүгд өөрсдийн хуудсаа ямар нэгэн хэмжээгээр фэйсбүүктэй холбох болж бизнесүүд ч фэйсбүүкт өөрсдийн орон зайг эзлэхээр зүтгэж байна. Цахим орчинд Гүүгл мэдээллийн хялбар, оновчтой хайлтын системийг бий болгож, хүссэн мэдээллээ хүн хялбархан хайж болохуйц болсон бол Фэйсбүүкийн цахим орчинд авчирсан гол өөрчлөлт нь хүн мэдээллийг хайж олохоос илүү мэдээлэл хүнийг хайж очдог болсон явдал юм.

Саяхны нэгэн мэдээгээр Фэйсбүүкийн нийт хэрэглэгчид 500 саяд нэгэнт хүрчээ. Гэхдээ энэ сайт Хятадад хориглогдсоныг бодолцож үзвэл дэлхий даяар хичнээн өргөн тархаж, хэрэглээ нь улам бүр газар авч байгаа нь танд төсөөлөгдөх биз. Мөн Хятадын Засгийн Газраас яагаад Facebook, Google, YouTube зэрэг сайтуудыг хориглодгийг бодолцож үзсэн ч эдгээр мэдээлэл, харилцааны шинэ хэлбэрүүд хичнээн хүчтэй, нөлөөтэй болох нь ойлгогдох биз.

Цахим үйлчлэл бол ямар нэгэн чуулганы вэб сайтын талаар, эсвэл портал вэб хуудсын талаар хэлж буй зүйл биш. Эсвэл вэб сайт ажиллуулах талаар ч ярьж байгаа зүйл биш. Үүнээс ч өргөн цар хүрээг эзэлж байна. Хэрэв та цахим үйлчлэл хийхийг хүсэж байвал заавал вэб хуудас нээх шаардлагатай биш. Мэдээж энэ нь тун үр өгөөжтэй арга мөн л дөө. Гэхдээ өдгөө интернэтийн шинэ чиг хандлага бидэнд илүү өргөн боломжийг нээн өгч байна. Сайн Мэдээг бусдад хүргэж, Эзэн Есүс Христийг гэрчлэх цахим үйлчлэлийг дараах хэлбэрээр явагдаж байна гэж хэлж болох юм.

Нэвтрүүлэх үйлчлэл

Уламжлалт байдлаар цахим үйлчлэл бол Сайн Мэдээний агуулга бүхий цахим хуудсууд хэмээн ойлгогдож ирсэн. Мэдээж энэ бол өдгөө ч цахим үйлчлэлийн чухал нэгэн хэлбэр хэвээрээ л байна. Гэхдээ үүнийг үлгэрлэн зүйрлэвэл үйлчлэлийн цахим хуудас бол яг л номын сантай адил. Нэвтрүүлэх үйлчлэл хэмээх диаграммд дүрсэлсэнчлэн үйлчилгээ болон каталог, архиваа үйлчлэлийн цахим хуудас санал болгоно, зочин хүссэн мэдээллээ үзэж харж, унших боломжтой.

Харин чаат хэлбэрээр сайн мэдээ түгээж байгаа аргыг зүйрлэвэл сонсох хүнд үгээ хүргэн, шууд харилцан ярилцах хэлбэрээр явагддагаараа гудамжинд хүмүүстэй уулзан сайн мэдээ түгээж байгаатай адил юм. Харин олон нийтийн сүлжээ бол яг л найзуудтайгаа хамт кафед суугаад ярилцаж байгаатай адил.

Нийтийн харилцааны үйлчлэл

Энэ бол гудамжинд гаран шууд Сайн Мэдээг тунхагладагтай адил хэлбэрээр явагддаггүй. Харин ажлын болон ангийн хамт олон, найз нөхөд, ах дүү, хамаатан садан, хажуу хөршүүдтэйгээ харилцдаг шиг харилцааны хэлбэрээр явагддагаараа онцлог юм. Цахим үйлчлэлийн энэ арга хэлбэрийг хэрэглэхэд бид найзуудтайгаа хамт суугаад ярилцдаг шиг харилцан ярилцаж, өөрийн саналаа нэмэрлэж, бусдын яриаг сонсох гэх мэт харилцааны хэлбэрээр явагдана. Дүрсэлбэл "Нийтийн харилцааны үйлчлэл" хэмээх зураглалтай адил хэлбэрээр явагдана. Та ганцаараа ярихгүй. Та зөвхөн өөрийн итгэл үнэмшлээ бусдад тулгах, шууд тунхаглах маягаар яриад эхэлбэл хүмүүс таныг сонсохгүй байж мэднэ. Харин ч эсрэгээр таныг эсэргүүцэн дургүйлхэх хандлагыг гаргах талтай. Учир нь энэхүү нийтийн харилцааны үйлчлэл бол өнөөгийн постмодерн эрин үеийнхэнд сайн мэдээг хүргэх нэгэн арга юм.

Постмодерн эрин үеийн нэгэн онцлог бол "өөрийн бодол өөртөө зөв" гэсэн зарчим үйлчилж байдаг учир бүгд нэгэн дуугаар хүлээн зөвшөөрөх туйлын үнэнийг үгүйсгэх хандлагыг агуулдаг. Нэгэнт таны зорилго бол тэдгээр хүмүүсийг авралд дуудах, улмаар Есүс Христийн дотор дахин төрж, Христийг даган амьдрахад нь тэднийг хөтлөхөд оршиж буй учир шууд тунхаглах, гэмшилд дуудах зэргээсээ илүү санал болгох, хэлэлцэх, санал бодлоо хуваалцах, асуулга тавих, аливааг эрэгцүүлэн бодоход хүргэх зэрэг байдлаар явбал илүү дээр үр дүнд хүрэх магадлалтай. Энэ бол олон нийтийн сүлжээний нэг гол онцлог юм. Илүү тодруулбал, та блог хөтөлж бичлэг оруулахад таны бичлэг уг блог серверээр дамжин бусдад санал болгогдон хүрнэ. Мөн та Фэйсбүүк гэх мэт олон нийтийн сүлжээ хуудсуудаар өөрийн бодол, санал болгох мэдээ сэлтээ оруулахад таны найзуудын харилцах ханан дээр санал болгогдон хүрнэ. Хэрвээ таны оруулж буй мэдээ, санал бодол, хэлэх үг тань тэр хүний сонирхол, анхаарлыг татахгүй л бол таны мэдээ рүү хэзээ ч хандаж орохгүй. Өөрөөр хэлбэл, таны үгийг сонсохгүй гэсэн үг. Магадгүй таныг өөрийн жагсаалтаас ч хасаж мэднэ.

Цахим үйлчлэл бол компьютертай харилцах, эсвэл ямар нэгэн цахим хуудастай харилцах талаар яриа биш ээ. Харин энэ бол интернэтийн сүлжээг ашиглан хүмүүстэй харилцах тухай яриа юм. Энэ удаагийн яриагаа үүгээр өндөрлөе. Дараа дараагийн нийтлэлүүдээрээ цахим үйлчлэлийн сувгууд болох дээрх арга хэрэгслүүдийн талаар илүү нарийвчлэн хүргэе.

Энэ нийтлэлийг татах авах

Түүхэн хувь

2010-09-21T12:15:00.007+08:00

1288 оны 3 сарын 18. Христийн дахин амилалтын баярын энэ өдөр[i] Монголын элчин сайд Эзэний Зоогийг хэрхэн удирдахыг үзэхээр Барууны христитгэлийн төв болох Ром хотын төвд үй олон хүмүүс хуран цугларчээ. Ил Хаан Аргун болон Зүүний Несторын Чуулганы тэргүүн католикос эцгийн элчин, нестор санваартан Раббан Саума[ii] Эзэний Зоогийг хэрхэн удирдахыг сонирхон харахаар хуран цугласан нь энэ ажээ. Ёслол дууссаны дараа түүний үйлдэл бүрийг анхааралтай ажигласан Ромын Пап болон кардиналууд “Хэл яриа өөр ч үйлдэж буй нь яг адилхан юм” хэмээн дуу алдан баярлалдаж байсан гэдэг. Ромын Папын өмнө Зүүний несторын байтугай хэр баргийн католик санваартан ч Эзэний Зоогийг удирддаггүй юм гэнэ лээ.

Түүхийн энэ зурвасхан мөч тухайн үеийн цэрэг - улс төр, геополитикийн хүчний харьцаа хийгээд шашин, итгэл бишрэлийн төлөв байдал, дүр зураглал, Зүүний ортодокс чуулган тэр дундаа Ассирийн буюу Несторын чуулган Монголын эзэнт гүрний дунд хичнээн их нөлөөтэй байсныг тусган харуулах мэт. Монголчууд Орос, Унгарыг эзлэн хаяанд нь тулж ирсний дараа, хэнд ч үл дийлдэх Монгол хэмээх дорно зүгийн энэ хүчирхэг улс үндэстэн чухам хэн болох, ямар зорилготой хийгээд өөрсдөд нь аюул учруулах эсэхийг мэдэх гэж барууны ертөнц тэр чигээрээ дээр дооргүй сандралдан гүйлдэж байсан нь саяхан. Жиованни дэл Плано Карпинигаар (зарим түүхчид Жүвэйни ч гэж нэрлэх) гараагаа эхэлсэн барууны элчин сайдууд болох католикийн болон францискан санваартнуудын цуваа монгол хаад уруу ар араасаа илгээгдэв. Тэдний аян замын тэмдэглэл, тайлангуудад тухайн үеийн Монголын эзэнт гүрний засаг захиргаа, нийгмийн бүтэц, ахуй амьдрал, шашин шүтлэг, хаадын улс төрийн болон эдийн засаг, шашны бодлого зэргийн талаар европ хүний нүдээр, тэр дундаа католик итгэл бишрэлийн өнцгөөс харан нэгд нэгэнгүй тусган буулгасан байдаг. Монгол хаадын зүгээс ч хэд хэдэн удаагийн элч нарын цувааг европ уруу илгээж байсан талаар түүхэн судар бичгүүдэд тэмдэглэсэн нь бий. Харамсалтай нь тэдний аян замын тэмдэглэл, тайлан бичгүүдээс бидний үе хүртэл дээр дурдсан Раббан Саумагийнхаас өөр үлдсэнгүй. Хубилай хааны хаанчлалын үе, тодруулбал, 1278 онд Хаан Балгас буюу Их Нийслэлээс (хятадаар Дайду хэмээн нэрлэгдэж байсан одоогийн Бээжин) Есүсийг оршуулсан хадан булшинд[iii] очин мөргөл үйлдэхээр Ариун Газар Иерусалимыг зорин гарсан онгуд аймгийн уйгар угсааны нестор санваартнууд болох Мар Саума болон Мар Марк нар хүнд бэрх, урт аянд хятадын арчбишопын зарлиг болон Хубилай хааны зарлиг, түүний алтан Пайзыг өвөртөлсөөр гарчээ. Тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдлын улмаас тэд хэдийгээр зорьсон газраа хүрч чадаагүй ч тэд хожим нь түүхэнд өөр өөрийн онцгой, хүндэт байр суурийг эзэлсэн юм. Мар Маркийн хувьд тухайн үеийн Зүүний Ассирийн Чуулган буюу Нестор Чуулганы тэргүүн католикос Мар Денха түүнд 3-р Ябаллаха хэмээх нэрийг хайрласан бөгөөд хожим тэрээр Мар Денхагийн суудлыг залгамжлан Сири, Месопотами, Перс, Энэтхэг, Уйгар, Хятад, Монгол даяар тархсан Зүүний Нестор Чуулганы католикос эцэг буюу тэргүүн болсон юм. Энэ хэргэм суурь нь зүйрлэвэл Барууны Ромын Католик Чуулганы тэргүүн Паптай дүйцэхүйц байр суурь юм. Харин Мар Саумагийн хувьд Мар Денха түүнд Раббан хэргэмийг хайрласан бөгөөд хожим нь 3-р Ябаллаха болон Ил Хаан Аргун нар түүнийг Зүүний Ассирийн Чуулгануудын Ерөнхий Зочин хэмээн өргөмжлөн томилж, Европ уруу элчин сайд болгон илгээсэн билээ.

Дээр дурдсан тэмдэглэлийг сайтар ухан үзвэл тухайн үеийн монгол хаадын дотоодын ширүүн тэмцэл, түүнчлэн мусульманчуудын зүгээс христитгэгчдийн эсрэг явуулж байсан аллага, хүчирхийллүүд, арабууд болон монгол хаадын хоорондын харилцаа, эзэнт гүрний өнцөг булан бүрт өргөн тархаж байсан авилга хээл хахууль зэргийн талаар тодорхой зураглал нүднээ бууна. Түүнчлэн Зүүний Чуулган ч аюулгүй байдал, эрх мэдлийн сүүдэрт бараадан хаадын нөмөр нөөлөг, онцгой хайр халамж хүртэхийг ихэд хичээх болсон зэрэг эзэнт гүрний бууран доройтож асан ороо бусгаа тэр цагийн ээдрээт нөхцөл байдал уг тэмдэглэлд нэвт тусан буужээ. Мөн дотоод хямралаа даван туулах гэж хүчээ шавхахын зэрэгцээ эзэнт гүрнийхээ хаяаг тэлж, олон жилийн өмнө Аин Жалутад мамлюкүүдийн зогсоосон байлдан дагуулалтаа үргэлжлүүлэх арга бололцоог эрэн хайж, энэ хэрэгт европчуудтай хүч хавсрахыг хүсэж байсан нь харагдана. Энэ бол зөвхөн Ил Хаан Аргуны бодлого байсангүй. Өөр бусад эх сурвалжуудаас үзвэл монгол хаад, ноёд европчуудыг загалмайтны аян дайнаа үргэлжлүүлж монголчуудтай нэгэн жигүүр болон мамлюкүүдийг дарж, Ариун Газарыг булаан авах талаар удаа дараалан хэлэлцэж байсан ажээ. Марко Поло Монголд ирсний дараахан Раббан Саума Ромд очоод тухайн үед теологийн нарийн асуудлууд дээр үл ойлголцдог байсан Ромын католик чуулганы Кардиналын Зөвлөлийнхөнтэй теологийн асуудлуудаар мэтгэлцсэн байдаг. Тухайн үед Карпини, Рубрук зэрэг европын элч нарын тайлангууд, мөн өмнө нь Элжигдэй ноёны элч нар болох нестор санваартан Давид, Марк нар зэрэг монгол элчингүүдээс монголчууд хийгээд монголчуудын дунд нилээд нөлөө бүхий байр суурьтай, монгол хаадын улс төрийн бодлого болон төрийн үйл хэрэгт жинтэй хувь нэмрийг оруулагч христитгэгчдийн талаар европчууд тодорхой ойлголттой болоод байлаа. Тиймдээ ч кардиналуудын хувьд нэгэн ширээний хоёр талд суугаад нестор чуулганы бишоптой итгэл, теологийн асуудлаар ярилцана гэдэг мэдээж тун сонирхолтой, дахин олдошгүй ховор боломж байсан нь ойлгомжтой. Хэдийгээр хоёр тал теологийн маргааны эцэст ямар нэгэн тодорхой тохиролцоо юм уу, нэгдсэн дүгнэлтэнд хүрээгүй ч (угаас Саумад тийм эрх нь ч байгаагүй) кардиналууд Саумагийн теологийн өргөн мэдлэг, хурц ухаан, илтгэх чадвар хийгээд мэтгэлцэх чадварыг өндрөөр үнэлсэн байдаг.

Энэ мэтчилэн түүхэн бичээсүүдийг сөхөн үзвэл Ази тив, тэр дундаа Монгол нутагт христитгэл маш эртнээс түгэн тархаж, нутагшин идээшиж байсныг, тэр байтугай аль хэдийн өөрийн сургалтын нарийн системтэй болж, эзэнт гүрний өнцөг булан бүрт тэр байтугай цэргийн хуаранд нь хүртэл мөргөлийн сүмтэй байсан талаар үй олон судар бичиг, булш бунхан, сүмийн туурь нурмаас хангалттай олж харж болно. Миний олж үзсэнээр Христийн Сайн Мэдээ Хүннүчүүдийн дунд амжилттай түгэн дэлгэрсэн талаар 600-аад оны үед хамаарах мэдээлэл бий талаар Эдвард Гиббон “The Decline and Fall of the Roman Empire” буюу “Ромын эзэнт гүрний бууралт, мөхөл” хэмээх бүтээлдээ несторын христитгэгч худалдаачин Александрын Comas Indicopleustes гэгчийн тайлангаас иш татан дурдсан байдаг. Уламжлалт ёсоор Зүүний Нестор Чуулганы теологи, номлолын хувьд Христитгэлийн сект буюу гажсан нэгэн урсгал байсан гэж үздэг боловч сүүлийн зуу гаран жилийн турш тэдний талаар мэдээ баримтууд хийгээд тэдний өөрсдийн туурвин үлдээсэн бүтээлүүд олноор олдох болсноос олон эрдэмтэд үүнд эргэлзэх болсон юм. Ямартай ч энэ чуулган өнөө үеийн христийн чуулганаас теологи хийгээд уламжлал, ёс жаяг, бүтэц зохион байгуулалтын хувьд асар их ялгаатай байсан нь ойлгомжтой. Тухайн үед Ромын Католик чуулган ч өөрөө асар их хямрал, нугалаанд автаад байсныг түүх өгүүлдэг. Мөн эзэнт гүрний үед Буддын шашин, Бөө мөргөл, Исламын шашин, Манихейн шашингууд ч маш их нөлөөтэй байсан агаад тэдний нөлөө ч түүхэнд тод үлдсэн нь харагддаг. Мөн зарим эрдэмтдийн саналыг хэрэв харгалзан үзвэл зөвхөн Буддагийн нэрэнд итгэх итгэлээр л аврагдана гэж итгэдэг Амидаба Буддизмд[iv] христийн (несторын) чуулганы шууд нөлөө тусгалаа олсон хэмээн тайлбарлах хүмүүс ч байх аж.

Нэгэнт аливаа түүх хийгээд үйл явдал, хэн нэгний талаар хүн бүр өөр өөрийн байр сууриар, өөр өөрийн өнцгөөс харж, өөр өөрийн итгэл, сонирхлоор шүүн тунгаан тайлбарладгаас хойш шарын шашинд нийтээр орсон тэр үеэс өнөөг хүртэл түүхийн тавцангаас нэгэнт буусан эдгээр түүхэн хүмүүс хийгээд несторын болон иаковчуудын чуулганы үүрэг, түүхэн байр суурийг бараг харагдахгүй болтол нь бүдгэрүүлэх нь аргагүй ч биз. Дуртай хэсгээ тодруулж, дургүй хэсгээ бүдгэрүүлэн тайлбарладгаас хойш. Европ даяар түгэн тархаж байсан Престер Жон хэмээх дорно зүгийн асар хүчирхэг христитгэлт хааны домог (Марко Поло хүртэл Хэрэйдийн Ван Хан Тоорилыг Престер Жон байсан хэмээн тэмдэглэн бичсэн байх аж), төв азийн цээжинд хаа сайгүй олдох хөшөө дурсгал, булш бунхнууд, несторын христитгэлт худалдаачин миссионеруудээр дамжин төв азид түгэн тархсан Христийн Сайн Мэдээ түүний ул мөр болон үлдсэн сири хэл дээрх Шинэ Гэрээний бичээсүүд болон теологийн бүтээлүүдийн үлдэгдлүүд, энэхүү сири бичгээс уйгаруудын уламжлан авч өөриймсүүлэн хөгжүүлсэн уйгар бичиг, тэрхүү уйгар бичгийг өөриймсүүлэн хөгжүүлэн авсан босоо монгол бичиг минь энэ бүх түүхийг гэрчлэн дурайсаар... Ном хэвлэх технологийг эзэмших нь байтугай дорно зүгийн улс үндэстнүүдийн талаар тоймтой тодорхой ойлголтгүй байсан (Хятад, Энэтхэг хоёрыг ч ялгаж салгаж мэддэггүй байсан) европчуудад дорно дахиныг танилцуулан, дорнын технологийн дэвшлүүдийг дамжуулан нэвтрүүлсэн гавъяаг монголчуудад оноодог нь нууц бишээ. Бахдан унших баялаг түүхийн маань нэгэн хойморт эзэнт гүрний ид мандан бадралын үед төрийн бодлого, хууль цааз, үйл хэрэг, байлдан дагуулалтад, тэр байтугай оюуны сан хөмрөгт нь ч өөрсдийн асар их хувь нэмрийг оруулж явсан христэд итгэгч өвөг дээдсийн минь хүндэт суудал нь бий. Тэдэнд байгуулсан гавъяа ч бий, алдсан алдаа, гашуун сургамж ч бий. Асар их хавчлагын доор амиа алдсан үй олон христитгэгч өвөг дээдсийн маань үзсэн зовлон, туулсан гаслан ч бий. Анхан үеэсээ л ороо бусгаа байсан эзэнт гүрний эрин үеийг төгс төгөлдөр, сайн сайхан, эмх журамтай, шулуун шударга байсан мэтээр олон хүн ярьдаг. Мэдээж сайн талууд, дэвшилтэд ололтууд тэр үед зөндөө байсан.

Эртний түүхийг сөхөн харвал өдгөө ч манайд асуудал болон толгой гашилгадаг хээл хахууль, хов жив, хэрүүл маргаан, архидалт, завхайрал, завхрал, урвалт шарвалт, үгсэл хуйвалдаан зэрэг алив муу муухай зүйлс монголчуудын дунд үеийн үед л байсаар ирсэн байх юм. Чингис хаан чухам эдгээр зүйлстэй эхнээсээ эцэс хүртлээ ширүүн тэмцэж байсныг судар бичгүүдээс харж болно. Гэвч түүний энэ тэмцэл нь ганц түүгээр л дуусгавар болоо юу даа гэж бодогдмоор. Мэдээж бурууг хэнээс ч хайж болно л доо. Гэхдээ бусдын буурийг ухахаар өөрийн түүхийг сөхөе. Халагламаар зүйл нь хэдий тухайн үед христитгэгчид засаг төр хийгээд нийгэмд асар өндөр байр суурьтай, нөлөө ихтэй байсан ч, бичиг соёл, нийгэм иргэншил, хууль цааз, засаг төрийн систем бүрэлдэн тогтоход үнэтэй хувь нэмрийг оруулсан ч Христийн Чуулганы хувьд гүйцэтгэх үүргээ хангалттай гүйцэтгэж чадаагүй юм болов уу даа. Христийн Үгийг дуулгавартай дагаснаар урагшилж, амьдарч буй улс нийгэмдээ жинхэнэ гэрэл нь болж, амтлах давс нь болж үйлчлэх ёстой чуулган маань тухайн үед энэ үүргээ умартсан мэт харагддаг. Амьдрал үйлсээрээ үнэний гэрлийг тусгах учиртай чуулган яг тэр эгзэгтэй үед энэхүү үүргээ хоёрдугаар ээлжинд тавиа юу даа. Улс орон даяар газар аваад байсан тэр бүхий л завхралтай Чингис хаан огт эвлэрэлгүй тэмцсэн. Гэхдээ өөрийн арга барилаараа тэмцсэн. Харин тухайн үеийн христийн чуулган тэмцээгүй мэт харагддаг. Уг нь тэд үүнтэй хатуу тэмцэх учиртай байсан. Гэхдээ бас л өөрийнхөөрөө. Өөрөөр хэлбэл, илд мэс, хэрүүл тэмцэл, дайн тулаанаар бус харин Библийн дагуу тэд өөрсдийн сайн үйлсээрээ, Эзэн Бурханыхаа үгийг дуулгавартай дагах байдлаараа, бусдыг хайрлах чин хайраараа, ариун амьдралаараа тэмцэх учиртай байсан. Даанч тэд ийнхүү тэмцээгүй бололтой. Харин ч өөрсдөө эрх мэдэл, байр суурь, тансаг амьдрал, тусгай хангамж, аюулгүй байдлаа баталгаажуулахын төлөө зүтгэсэн юм уу даа гэмээр харагддаг. Авилгалд ч өөрсдөө автаж байсан бололтой. Үр жимс ургуулдаггүй алив мөчир таслагддагийн үлгэрээр үүнийхээ ч горыг тэд маань амсаа юу...

Гэвч тэнгэр Бурханы өршөөлөөр эдүгээ бидний үед Христийн чуулган эх нутагт маань дахин мэндэлсэн. Тиймдээ ч эртний өвгөдөөсөө сургамж аван байх ёстой байрандаа байж, Эзэн Бурханыхаа Үгэнд дуулгавартай байн, өөрсдийн сайн үйл, хажуу хөршөө хайрлах чин хайр, ариун амьдралаараа харанхуйн дунд бүдчих улс нийгмээ гэрэлтүүлэх гэрэл нь, амтаа алдсан энэ цаг үед амтлах давс нь болж итгэл найдварын очыг түшилцэх түүхэн хувь тэдэнд бий. Монгол орныг минь Бурхан ивээг!

[i] Нарийвчлан тодруулбал, Дахин Амилалтын баярын өмнөх ням гариг буюу Ивээлт ням гариг (зарим орчуулганд Морилсны Гараг ч гэж буулгадаг) хэмээгдэх өдөр Эзэний Зоогийг удирджээ. Шинэ Гэрээнд тэмдэглэснээр энэ өдөр Есүс илжиг унан Иерусалим хотноо орж ирсэн бөгөөд үй олон хүмүүс түүнийг хөл хөдөлгөөн болон хаан мэт дал модны найлзуур барин сүр жавхлантайгаар угтан авсан юм.

[ii] Онгуд угсааны нестор тахилчийн хүү, санваартан. Хожим нь Уйгарын бишоп, Зүүний Нестор Чуулгануудын Ерөнхий Зочин (англиар Visitor-General хэмээн буулгасан) хэмээх алдар, хэргэм хүртсэн. Раббан гэдэг нь эртний еврей хэлний Рабби буюу багш гэсэн үгнээс гаралтай хэргэм. Саума хэмээх нэрийн утга “Мацаг барилт” гэсэн утгатай арамай үг. Түүхэн сурвалжаас үзвэл түүний эцэг эх нь он удаан жил хүүхэдгүй байсан бөгөөд Их Мацаг барилтын үеэр хүүтэй болсон тул тийн нэрлэжээ.

[iii] Энэ хадан булш нь Иудейн Зөвлөлийн гишүүн Ариматын Иосеф гэгч худалдаж авсан агуй бөгөөд Есүсийг загалмайд цовдлогдсоны дараа энэхүү агуйд оршуулсан юм. Харин судрын дагуу гурав дахь өдөртөө Есүс үхлээс амилснаар энэхүү агуй өнөөг хүртэл хоосон чигээрээ байгаа билээ.

[iv] Ариун Газрын Буддизм ч гэж нэрлэгдэх буддын шашны энэ урсгал (зарим талаар сект ч гэж тооцогдох нь бий) Махаяна буддизмын нэгэн том салбар гэгдэх бөгөөд саяхныг хүртэл зүүн азид, тэр дундаа японд зен буддизмтай зэрэгцэн ихэд өргөн дэлгэрч байжээ.

Энэ нийтлэлийг татах авах

Цахим үйлчлэлийн эрин

2010-09-15T13:45:00.006+08:00

"Цаг цагаараа байдаггүй, цахилдаг хөхөөрөө байдаггүй..."

Саяхан л Ийгл телевиз байгуулагдаж үйлчлэлийн шинэ эрин үе, шинэ арга барилыг монголд танилцуулж байсан бол өдгөө интернэт тэр дундаа Вэб 2.0 технологи шинэ эрин үеийг бидэнд танилцуулж байна. Энэ бол цахим үйлчлэлийн эрин үе юм. Гадны сайн жишээнүүд мундахгүй олон ч монголд чамгүй сайн цахим үйлчлэлийн загварчлалууд төрөн гарсаар. Жишээлбэл, Амьд Үг сүмийн вэб хуудас, Найдвар сүмийн вэб хуудас, Мараната блог хуудас, Чуулган.ком гэх мэтээр чамгүй урт цуваа үүснэ. Мэдээж энэ бол эхлэл...

Өнгө үзэмж, агуулга, ажиллагааны бүтэц, харилцах шугам зэрэг олон талаар өдөр ирэх бүр цахим үйлчлэлүүд хөгжин тэлж байгааг харахад үнэхээр сайхан. Мэдээж цахим үйлчлэл хүмүүс хоорондын шууд харилцааг орлож чадахгүй ч хүмүүст нөлөөлөх хамгийн идэвхтэй, хамгийн нөлөөтэй суваг болон үнэ цэнэ, цар хүрээ нь өсөн нэмэгдсээр байгааг анзааралгүй өнгөрч болохгүй. Өдгөө цаг үе өөрчлөгдөж байна.

Интернэтийн хэрэглээ ихэссэнтэй уялдаж интернэт бизнесийн зах зээл хүчээ аван өндийж байгаачлан цахим үйлчлэл ч хүчээ аван өндийж байна. Америкийн faithHighway байгууллагын мэдээлж буйгаар цахим үйлчлэл нь хэдий хэр хүртээмжтэй, хүчтэй байгаагаас сүм чуулганы ирц ч нэмэгдэх хандлага өссөөр байгаа аж. Үүнийг монголд ч анзаарч болохуйц байна. Манайдаа хүний тоо болон үйлчлэлийн цар хүрээ, чанарын хувьд манлайлагчдын эгнээнд жагсдаг сүм бол яах аргагүй Амьд Үг сүм. Мэдээж үүнд Батболд пастор болон түүний багийнхны олон жилийн нөр их хичээл зүтгэл, "энэ тэрүүгээр их гүйсний" нөлөө их байгаа ч тэдний цахим үйлчлэлийн үр нөлөө ч чамгүй байгаа. Хэдэн сарын өмнө би Солонгост байдаг нэгэн эгчтэйгээ ярин суутал тэр эгч маань "Би Монголд очоод Амьд Үг сүмд явна" гэх нь тэр. Уг нь Солонос дахь сүм нь Амьд Үг сүмтэй ямар ч харилцаа холбоогүй, мань эгч ч хувийн харилцаа холбоогүй. Харин Амьд Үг сүмийн вэб хуудсаар хааяа орж номлол сонсдог. Амь Үг сүмд явахыг хүсэх болсон шалтгааныг та ч хэлүүлэлтгүй тааварлаж байгаа биз. За цаашилбал, Бадамдорж пасторын Мараната блог хуудсын баннерыг та ихэнх бараг ихэнх христитгэлт сайтуудын нүүр хуудаснаас олж харна. Тиймдээ ч түүний нийтлэлүүдийг олон хүн уншиж, түүний орчуулсан номуудаас хүмүүс маш их нөлөөллийг авч байна. Түүнчлэн цаашилбал, БизНэтворк зэрэг олон нийтийн сүлжээ мэтийн вэб форумуудаар орж үзвэл христитгэлийн талаар нээлттэй хэлэлцүүлгүүдийг (зарим талаар маргаан ч гэмээр юм шиг) олж харна. Цаг үе өөрчлөгдөж, хүмүүсийн харилцааны хэлбэр ч өөрчлөгдсөөр... Хүмүүст хүрэр арга ч өөрчлөгдсөөр...

Гэвч олонх сүм чуулганууд, байгууллага, хөдөлгөөнүүд цахим үйлчлэлийн талбарт төдийлөн гарч ирэхгүй байсаар л. Мэдээж манай орны нөхцөлд хүндрэл бэрхшээлүүд бишгүй л дээ. Вэб хуудсаа нээсэн боловч олон сараар засвартай байна гэх мэдээ хадаастай. Эсвэл шинэ мэдээ нэмэгдэхгүй хэдэн сар болно. Ийм мэдээлэлтэй сайт рүү хэн хэдэн удаа эргэн хандах вэ? Бас вэб хуудас нь ажиллагаатай, мэдээлэл нь байнга нэмэгддэг боловч өнгө үзэмж, мэдээллийн агуулга, зочдын оролцооны хувьд дутагдалтай вэб хуудсууд ч мэр сэр.

Тэр болгон нүүр нүүрээ харан аливааг асууж зүрхэлдэггүй хүн вэб хуудсаар дамжуулан сэтгэгдлээ үлдээн асуултаа асуудаг болж байна. Интерактив иймэрхүү арга хэрэгслүүд бишгүйдээ л хөгжиж байгаа өнөөгийн нөхцөлд цахим үйлчлэлийн үнэ цэнэ улам өссөөр л байна.

Цахим үйлчлэлийн эрин үед тавтай морил!

Магадгүй цахим үйлчлэлийн талбараа хэрхэн хөгжүүлэх вэ хэмээн толгой гашилган, сэтгэл зовниж яваа бол би тантай өөрийн олсон тун сайхан зөвлөгөөтэй нэгэн сайтыг танилцуулъя. Санаа авах, суралцах, бодолцох зүйл нилээдгүй л гарч ирэх байх. Гэм нь англи хэл дээр байгаа. Тиймээс та англи хэл гадарладаг байх шаардлагатай болох байх.

Хаяг: http://www.faithhighway.com/

Энэ вэб хуудасны Articles булан уруу нь орвол электрон ном татаж авч уншиж болохуйцаар байршуулсан байгаа. Түүнийг уншихыг зөвлөе.

Энэ нийтлэлийг татах авах

Христитгэгчид 9/11-нд...

2010-09-13T13:25:00.004+08:00

2001.09.11. Дэлхийн Худалдааны Төвийн 2 ихэр цамхаг Аль Кайдагийн террорист халдлагад өртөж нуран унав. Энэ аймшигт явдалд 3000 хүн нас барж, хохирлын хэмжээ нь сая, сая доллараар хэмжигдлээ. Хоёрхон хоногийн өмнө америкчууд энэхүү өдрийн дурсан Нью-Иорк хотын Манхэттан дүүрэг дэх хотын тэг цэгт жагсав. Эрхэм ерөнхийлөгч Обама ч энэ өдөр дурсан хүндэтгэх ёслолын арга хэмжээнд оролцож үгээ хэллээ.

Ихэр цамхгийн суурин дээр босгохоор яригдаж байгаа мусульманчуудын мөргөлийн москийн төсөл америкчуудыг хуваагдалд оруулаад байна. Олон америкчууд үүнийг доромжлол мэтээр хүлээн авч байгаагийн дотор христэд итгэгчид ч цөөнгүй байна. Зарим пасторуудын хувьд энэ төслийг тун эмзэг хүлээн авч, цочир хариу үйлдэл үзүүлж байгаагаас Флорида муж дахь пентекостын чиглэлийн нэгэн сүмийн пастор Терри Жонсын хийхээр зарласан үйлдэл тун их шуугиан дэгдээлээ.
Түүний энэхүү мэдэгдлийн улмаас Цагаан Ордоны эрхмүүд удаа дараалан мэдэгдэл хийж, Афганистан дахь америкийн армийн командлагч нь хүртэл түүнийг энэ үйлдлээ бүү хийгээч хэмээн уриаллаа. НҮБ ерөнхий нарийн бичгийн дарга ч чимээгүй өнгөрсөнгүй. Түүнчлэн Дэлхийн Эвангелийн Эвслийн тэргүүн хүртэл түүний төлөвлөсөн тэрхүү үйлдлийг буруушааж байна. Маш олон мусульманчууд түүний хийхээр төлөвлөж байсан үйлдлийн төлөө түүнийг болон түүний чуулганыг, цаашлаад дэлхийн дэлхийн өнцөг булан бүрт буй христитгэгчдийг заналхийлэв. Америкт буй мусульманчуудын нийгэмлэг ч үүнд анхаарал хандуулж, Флорида мужийн мусульманчуудын нийгэмлэгийн тэргүүн нь Терри Жонс пастортай хувьчлан уулзаж ярилцав.

Терри Жонс пастор өнгөрөгч 7-р сард ихэр цамхгийн суурин дээр барихаар моск барихаар төлөвлөж буйг эсэргүүцэн 2010.09.11-нд мусульман шашны хамгийн эрхэм үнэт зүйл болох Куран судрыг шатаана хэмээн мэдэгдсэн юм. Энэхүү мэдэгдлийн улмаас ийнхүү бужигнаан үүсэж зарим нэг нь үүнийг мусульман шашны эсрэг хийж буй загалмайтны аян дайны нэгэн хувилбар мэтээр хүлээн авах явдал ч гарч байна. Энэ бүх шүүмжлэлийн эцэст, ялангуяа Флоридагийн мусульманчуудын нийгэмлэгийн тэргүүнтэй уулзан ярилцсаны дараа Терри Жонс Куран судар шатаах төлөвлөгөөгөө цуцалжээ. Терри Жонс үйлдэхээр төлөвлөсөн энэхүү үйлдлээ “Бурханы хүсэлд бүрэн нийцсэн бөгөөд шургуу гуйлтаар олон дахин эргэцүүлэн тунгааж, хийхээр шийдсэн” хэмээн мэдэгдсэн ч, харин үүнийхээ төлөө нийт Христийн биеэс маш ширүүн шүүмжлэл сонссон юм. Олон пастор, удирдагчид түүний үйлдэл нь Библийн тушаалуудыг зөрчсөн хэрэг хэмээн үзэж байна. Урьд нь иудейн шашны хэсэг оюутнууд Шинэ Гэрээний хуудсуудыг шатаах явдал гарч байсан ч харин Христэд итгэгч бидний хувьд “Дайснуудаа хайрла, та нарыг хавчдаг хүмүүсийн төлөө залбир” (Матай 5:44) хэмээн айлдсан Есүсийн тушаалыг дагах ёстой хэмээн тэд ярьж байна.

9 жилийн өмнө энэхүү өдөр ах дүүс, амраг садан, аюулгүй байдал зэрэг асар их хохирол амссан америк хүнийх нь хувьд түүний энэ үйлдлийг ойлгож болох авч, энэ үйлдэлдээ Христийн нэрийг барьж байгаа явдлыг хүлээж авах "боломжгүй" юм. Энэ үйлдэл нь олон зууны өмнө мусульманчуудын байлдан дагуулал, түрэлтийг зогсоохын тулд европчууд Христийн нэрийг барин загалмайтны аян дайныг хийж, хүчирхийлэл үйлдэж байснаас ялгаагүй үйлдэл юм. Хэрвээ бид Христэд итгэн, Христийг дагана гэвэл яалт ч үгүй Түүний Үгийг дуулгавартай хүлээн авч, тэрхүү Үг дотор л амьдрах ёстой. Тиймдээ ч Элч Паул нэгэнтээ “Учир нь бидний тэмцэл бол махан бие ба цусны эсрэг биш, харин захирагчид, эрх мэдэл, энэхүү харанхуй ертөнцийн хүчнүүд, тэнгэр дэх бузар муугийн сүнслэг хүчний эсрэг билээ” (Ефес 6:12) хэмээн бичжээ.

Энэ нийтлэлийг татах авах

Алхам алхмаар: Э-мэйлээсээ блог унш...

2010-09-11T11:27:00.003+08:00

Ихэнхдээ хүмүүс нэг орсон цахим хуудас уруугаа дахин ороход нилээд хүндрэлүүдтэй тулгардаг. Тэр болгон вэб хаягуудыг цээжилж тогтоогоод байх боломж байхгүй. Нэг бол ямар нэгэн сайтан дээрх баннер, холбоосоор дамжин орох хэрэгтэй болно. Эсвэл хайлтын системээр хайх хэрэгтэй болно. Үүнд чамгүй хөөрхөн хугацаа шаардана. Ажил ихтэй үед ингэж хэсүүчлэх боломж ч байхгүй. Интернэт кафед орсон ч ийнхүү хайн тэнүүчлэх зуур цагийн мөнгө чинь урсаж өгнө. Эдгээр хүндрэл бэрхшээлүүдийг шийдэх нэг сайн арга бол цахим захиалгын арга юм. Хүн бүр өөрийн э-мэйл хаягийг байнга шалгадаг. Үүний тулд та заавал миний блог хуудасны хаягийг цээжилж тогтоогоод байх шаардлагагүй. Эсвэл өөр ямар нэгэн холбоос хайж цаг алдах ч шаардлагагүй. Та ердөө мэйл хаягаа л шалга. Шинэхэн нийтлэлийг мэйлээсээ унш. Блог хуудасны маань баруун хэсэг дэх цахим захиалгын талбарыг ашиглан бүртгэлээ үүсгэхэд л хангалттай. Ингээд блог хуудас маань мэйл хайрцагт чинь орлоо л гэсэн үг. Үүний тулд дараах зааврын дагуу бүртгүүлээрэй.

Бүртгүүлэх заавар:

1. Хуудасны баруун хэсэгт байрлах цахим захиалгын талбарт мэйл хаягаа оруулаад захиалах товчин дээр дар.

2. Дараах маягаар гарч ирэх цонхны баталгаажуулах кодыг доод талбарт хуулан бичээд Complete Subscription Request гэсэн товчин дээр дар.

3. Бүртгүүлэх хүсэлт тань амжилттай илгээгдвэл дараах хэлбэрийн цонх гарч ирнэ.

4. Ингээд мэйл хаягаа шалгаарай. Дараах мэйл ирсэн байна.

5. Уг мэйл рүү ороод баталгаажуулах холбоос дээр дараарай.

6. Цахим захиалгын бүртгэл амжилттай хийгдэж дууссан бол дараах хэлбэрийн цонх нээгдэнэ.

Ингээд л блог хуудас маань мэйл хаяганд чинь орлоо... Амжилт хүсье!

Энэ нийтлэлийг татах авах

Алхам алхмаар...

2010-09-07T20:07:00.001+08:00

Сүүлийн үед ажил төрлийн халаа, сэлгээ зэрэг нилээдгүй өөрчлөлтүүд амьдралд маань тохиож, блог хуудас маань ч нилээн завсардлаа. Найз нөхөд болон өөр зарим хүмүүс гайхан асуух нь ихсэв. Уг нь ирэх жилийн 2 сар хүртэл блогоо завсарлуулсан ч юм хийх хүсэл дотроос минь гижигдээд болдоггүй...

Нийгэм орчин маань өдөр ирэх бүр өөрчлөгдөж, хүмүүсийн амьдралын хэв маяг, аливаад хандах хандлага хийгээд мэдээллийг хүлээн авах байдал нь ч хувьсан өөрчлөгдсөөр... Интернэтийн эргэн тойронд манайдаа л урдаа барьдаг мэдээ нийтлэлийн вэб хуудсуудаар зочилбол мэдээ нийтлэлийн чанар, хүмүүст хүрэх нөлөө, агуулга хэлбэрийн хувьд ч сайн сайхнаасаа саар муу нь давамгайлж харагдах... (Уг нь цаг зав, эрдэм чадал маань хүрвэл энэ талаар нэг сайн судалгаа хийж үзмээр ч санагдана). Гадны мэдээллийн сайтууд ч ялгаа алга аа... Дайн, хүчирхийлэл, терроризм, осол гамшиг, дампуурал, хямрал, атеист нөхдүүдийн номчирхол гээд дурдвал мэдээ уншаад сэтгэл хямармаар л байх юм. Хүмүүсийн бичсэн сэтгэгдлүүд ч ялгаагүй. Хараал, зүхэл, өөчлөл, гоочлол, доромжлол, гоморхол, заналхийлэл, бас реклам сурталчилгаа... Энэ харанхуй үеийнхэнд Эзэний гэрлийг би яаж хүргэх вэ?

Ингээд би нилээн бодолхийлэв... Өнгөрсөн сар гаран хугацаанд урьд өөрийн бичсэн, орчуулсан нийтлэл, бичлэгүүдээ уншиж суухад бичгийн ур чадвар маань өөрийн эрхгүй гологдож байх юм. Овоо л юм хийсэн шиг бодогддог атал ухаад уудлаад үзэхэд "тун жаахан" санагдав. Дээр нь энэ хэдэн кинонууд... Уг нь монголд олддоггүй тул монгол ахан дүүстээ өөрийн чинээгээр хүргэе гэж бодсон юм. Гэтэл сэтгэлд нэг л эвгүй санагдаад байдаг боллоо. Хүний хүч хөдөлмөрөө гарган байж бүтээн, худалдаанд гаргаж санхүүгээ босгож буй үнэ цэнэтэй бүтээлийг нь би гэж нөхөр хаа хамаагүй цацаад суугаад байгаа маань зохимжгүй санагдав. Би өөрөө зөвийн зам дээр бат зогсож байж гэмээнэ бусдад Эзэний үнэн гэрлийг тусгаж чадах бус уу? Ийн бодсоор хэд хэдэн өөрчлөлтийг амьдралдаа хийгээд ажил үйлсдээ, бас блог хуудсандаа хийхээр шийдлээ. Гэхдээ энд зөвхөн блог хуудасныхаа өөрчлөлтөө бичье. Үгүй бол нэг их урт жагсаалт гарах биз.

Ийнхүү алхам алхмаар, бага багаар өөрчлөлтүүдээ хийе:

Юуны түрүүнд блог хуудасныхаа загвар, дизайн бүтцийг өөрчилье.
Нийтлэлийнхээ агуулга, чиглэлийг улам тодруулж, овор хэмжээг нь багасган хүнд хүртээмжтэй, нөлөөтэй болгоё.
Бичгийн ур чадвараа сайжруулъя. Уран тодорхой найруулан бичихэд сайтар суралцая. Учиргүй гадаад хэл сураад байдаг монголоороо таван үг олигтой холбож чадахгүй бол... Хичээнэ ээ...
Гадаад хэлнийхээ чадварыг сайжруулъя. Зохиогчдынх нь хэлж буй санааг тун нарийн тусган ойлгож, эх монгол хэлэндээ утга төгөлдөр хөрвүүлэн буулгадаг болъё.
Бурханы Үгийн гүнд нэвтэрч, Ариун Сүнсний удирдамжинд дуулгавартай, мэдрэмжтэй байя. ЭНЭ ХАМГИЙН ЧУХАЛ НЬ... Улмаар цагийн байдлыг мэдэрч, ялгах чадвартай болъё.
Цаашид хүсэл бодол, зорилго нэгтэй сайн хамтран зүтгэгчидтэй болж, цахим үйлчлэлийнхээ цар хүрээг тэлж, хүч нөлөөгөө нэмэгдүүлье. Бас хамрах хүрээ, бусдад хүрэх, нөлөөлөх чадавхиа нэмэгдүүлье.

За эхний ээлжинд ийнхүү төлөвлөлөө. Эхний ээлжинд загвараа өөрчиллөө. Танд ямар санагдаж байна? Би загвар дизайн зохиохдоо мэдрэмж муутай. Бас мэдлэг чадвар дутмаг. Тийм учраас санал зөвлөмжөө харамгүй хайрлахыг хүсье. Мөн төлөвлөгөөний маань талаар ч санал зөвлөмжөө айлдвал өчүүхэн үйлчлэлд минь үлэмж хувь нэмэр болно.

Энэ нийтлэлийг татах авах

Танд залбирлын дэмжлэг хэрэгтэй байна уу?

2010-08-20T08:26:00.001+08:00

Ах минь, эгч минь, найз минь, дүү минь... таны төлөө, бас чиний төлөө залбирах хэн нэгэн танд хэрэгтэй байна уу? Хүнд хэцүү шийдвэр, зовлон бэрхшээл, ганцаардал, гуниг цөхрөл, уналт гээд хүний амьдралд юу эс тохиолдох билээ. Эсвэл хүсэл мөрөөдөл, ажил үйлсэд тань, үйлчлэлд тань, хичээл сурлагад тань Их Эзэний ивээл бууж ирэхийн төлөө хэн нэгний залбирал танд хэрэгтэй байж болох.

Хэрэв танд хэн нэгний залбирлын дэмжлэг хэрэгтэй байгаа бол би таны төлөө залбиръя. Та өөрийн залбирлын сэдвээ аль болох тодорхой бичээд над уруу мэйлээр илгээгээрэй. Мэдээж өөрийгөө надад танилцуулж, нөхцөл байдлаа аль болох тодорхой хэлж өгвөл би хэний төлөө, юуны төлөө залбирч байгаагаа сайн мэдэж, илүү тодорхой залбирч чадна шүү дээ.

"Хөршөө өөрийн адил хайрла" хэмээн айлдаж, дайснаа ч хайрлахыг тушаасан Их Эзэн сүүмэлзэх зул төдий залбирлын энэхүү үйлчлэлээр минь дамжуулж таныг ерөөх болтугай.

Миний мэйл хаяг: baatarzul_s@yahoo.com эсвэл энд дарж блог хуудаснаас шууд мэйл бичиж болно.

Дэлхий тийм "хөгшин" гэж үү?

2010-06-03T19:14:00.002+08:00

Саяхан нэгэн мэдээ уншиж суугаад "... уламжлалт онолын дагуу бол дэлхий 13 тэрбум жилийн өмнө үүссэн" хэмээн нэгэн эрдэмтний хэлсэн өгүүлбэрийг нь унших зуур энэ талаар хэсэг бодолхийлэв. Дэлхий хийгээд гариг ертөнц ингэхэд хэдэн настай юм бол? Орчлон ертөнц тийм "хөгшин" юм гэж үү? Гэтэл Библийг нягтлан уншвал хэдэн тэрбум жил байтугай хэдэн сая жилийн талаар өгүүлбэр, тийм утга санаа огт байдаггүй. Гэтэл хэн, хэдийнээс энэхүү дэлхий ертөнцийн насыг хэрхэн хэмжээд хэдэн сая, хэдэн тэрбум жилийн тухай "тоо баримт"-уудыг гаргаж ирээ вэ?

Энэхүү "хөгшин дэлхий"-н тухай таамаглал үнэндээ барууны ертөнцөд Дарвин, Лайл нараас өмнө бараг байсангүй. Христитгэл эртнээс хүчтэй дэлгэрсэн энэ бүс нутагт аливаа онол таамаглал, судалгаа шинжилгээг Ромын Католик чуулганы зөвшөөрлөөр хийж, олон нийтэд түгээдэг "стандарт", нийгмийн бүтэц зохион байгуулалтын систем үйлчилдэг байсантай ч энэ нь холбоотой биз. Харин харьцангуй шашинлаг дорнын соёл иргэншилд орчлон ертөнцийн үүсэл гарлын тухай ер бусын гэмээр "тогтворгүй" хэлбэрээр тайлбарлагддаг байжээ. Эртний Энэтхэг, Хятад, Вавилон, Персийн соёл иргэншил, тэдний философи болон шашны нөлөөн дор урган өндийж, хөгжин цэцэглэсэн Ази тивд орчлон ертөнцийн үүсэл гарлын талаар янз бүрийн үлгэр домог, хууч яриа маш өргөн тархжээ. Олон зуун жилийн турш энэ бүс нутагт хөгжин цэцэглэсэн хинду болон буддын шашин, тэдгээрийн нөлөөг асар ихээр авсан бусад шашнууд, эдгээр шашны шууд нөлөөнд хөгжин цэцэглсэн дорнын шинжлэх ухаан эл асуудалд үлгэр домгийн байдлаар хандаж, тайлбарласан байх нь элбэг. Дэлхий ертөнцийг "гурван зааны нуруун дээр" эсвэл "аварга том яст мэлхийн нуруун дээр" тогтдог гэх мэтээр тайлбарлаж, үүсэл гарлын талаар хамгийн хүчтэй дэлгэрсэн тайлбар нь буддын "үйлийн үрээр ертөнц үүссэн" хэмээх тайлбар байлаа. Мэдээж эдгээрийг эдүгээ цагт юу ч гэж дэлгэрүүлэн тайлбарлаж болох авч, харин тэдгээрийн аль нь ч хэдэн тэрбум, за байг хэдэн сая жилийн талаар дурдаагүй байдаг.

Харин энэ "хөгшин дэлхий"-н талаар онол таамаглал шинжлэх ухааны сэргэн мандалттай хамт барууны ертөнцөд анхлан гарч иржээ. Чарльз Дарвин дэлхий даяар асар их дуулиан тарьсан хувьслын онолоо гаргаж тавихаас өмнө баруунд Библийн Хуучин Гэрээний бичээсийг хөдөлшгүй үнэн хэмээн үздэг байлаа. Хэдийгээр Библи орчлон ертөнц хэдийд бүтээгдсэн талаар тодорхой цаг хугацааг товлон хэлдэггүй боловч олон хүмүүс Библи дээр бичигдсэн хүмүүсийн нас, угийн бичгийн дагуу энэхүү хугацааг хөөн тогтоох боломжтой хэмээн итгэсээр ирсэн. Тиймдээ ч библийн олон эрдэмтэд энэ талаар судалгаа хийсэн байдаг бөгөөд тэдгээрээс цөөхөн хэд нь л нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдөж байжээ. Тэдгээрийг дурдвал: Плэйфэйр гэдэг хүн бүтээлийн цаг үеийг МЭӨ 4008 он; Өшер МЭӨ 4004 он; Кеплер МЭӨ 3993 он; Лайтфүүт МЭӨ 3928 он хэмээн тооцоолон гаргаж байж. Эдгээр хүмүүс бүгд маш өндөр боловсролтой, эртний соёл иргэншлүүдийн судалгаа хийгээд хэлзүйн талаар мэргэшсэн эрдэмтэд байсан хэдий ч тэдний дундаас Ирландын англикан арчбишоп Жэймс Өшер (James Ussher)-ийн дэвшүүлсэн МЭӨ 4004 он гэсэн хувилбарыг нийтээр хүлээн зөвшөөрч дагадаг байлаа.

Харин Чарльз Дарвин хувьслын онолоо дэвшүүлэн гаргаж ирэх үед хувьсал явагдах хангалттай урт хугацааны хэрэгцээ түүнд яалт ч бий болов. Ийнхүү анх "хөгшин дэлхий"-н талаарх онол, таамаглал гарч ирлээ. Үүнээс улбаалан өнгөрсөн 200-аад жилийн турш байгалийн шинжлэх ухааны бүхий л салбарт асар их маргаан мэтгэлцээн дэгдэж, үй олон туршилт судалгаанууд хийгдсээр ирлээ. Гэвч тэрхүү туршилт судалгаа болгон өөр өөр үр дүнг үзүүлж байсан бөгөөд судлаач эрдэмтэд өөр өөрсдийн цаг хугацааны интервалыг томъёолж байлаа. Анхан үедээ эх дэлхийн насыг хэдэн сая жилээр тооцож, томъёолж байсан бол цаг хугацаа өнгөрөх тусам энэхүү цаг хугацааны интервал улам л уртассаар эдүгээ хэдэн тэрбум жилээр яригддаг болж. Магадгүй ертөнц санамсаргүйгээр бий болсон гэж батлан харуулахын тулд цаашид ч энэ хугацаа уртассаар байх биз.

Ийн “хөгшин дэлхий”-н талаар онол таамаглал дэвшүүлж, түүнийгээ батлахын тулд улайран зүтгэж хийсэн үй олон туршилт, судалгаа, тооцоо томъёоллуудын цаад зорилго нь мэдээж “Бурхан байхгүй. Орчлон ертөнц ямар ч Зохиогчгүйгээр, Бүтээгчгүйгээр санамсаргүй өөрөө бий болсон” гэж батлан харуулахад л оршиж байгаа. Цаашилбал, нэгэнт Бүтээгч Эзэн байхгүй бол аливаа зүйлсэд “бүтээлийн зорилго” хэмээх онцгой үнэ цэнэ, мөн чанар гэж байхгүй болж таарна. Тэгэхээр загас усандаа л сэлнэ үү, газраар мөлхөнө үү хэнд ч хамаагүй, чоно махаа иднэ үү, өвсөө иднэ үү түүний л хэрэг болж таарах нь. Үр дүнд нь юунд хүрэхийн тулд хүмүүс бүтээлийн зорилгыг үгүйсгэхийн төлөө ийнхүү махран зүтгэнэ вэ? Мэдээж энэ бол Бүтээгч Эзэний эрх мэдлийг үгүйсгэх явдал юм. Хэрэв Бүтээгч Эзэн хийгээд бүтээлийн зорилго (бүтээлийнхээ хувьд хүнд анхнаасаа өгөгдсөн зорилго, үүрэг, мөн чанар, ариун мөс чанар зэргийг бүгдийг энэ санаанд багтаалаа) гэж байхгүй бол хүн бүр өөрсдийн дур зоргоор, дуртай бүхнээ хийгээд, түүнийхээ төлөө хэний ч өмнө, ямар ч хариуцлага хүлээх шаардлагагүй болно. “Хүн алсан ч, хулгай хийсэн ч, ер юу ч хийж байсан нэгэнт л өнөөдөр орчлонгийн тоосыг хөдөлгөж байгаад маргааш хэний ч өмнө хариуцлага хүлээлгүйгээр бүр мөсөн орчлонгоос үгүй болно. Тиймээс юу ч хийсэн, яаж ч амьдарсан зөвхөн миний л дур...” Саяхан Англид олон хүнийг буудаж алаад эцэст нь амиа хорлосон таксины жолоочийн хэрэг энэ нөлөөлөл хэр хор хөнөөлтэй болохыг тодорхой харуулж байна. Энэ мэтээр энэхүү онолын сүүдэр дор өдгөө аллага, хүчирхийлэл, садар самуун, завхай зайдан явдал, ижил хүйстнүүд, амиа хорлолт, хулгай, дээрэм зэрэг зүйл бүрийн бузар булай зүйлс айх ичих явдалгүй “хөгжин цэцэглэж” байна.

Гэвч хэрвээ бид дэлхий ертөнцийн түүхийг нарийвчлан тодорхой эх сурвалжууд дээр үндэслэн судлах юм бол үнэндээ эх дэлхий маань хэдэн тэрбум, хэдэн сая жилийн настай бус харин хэдхэн мянган жилийн настай болохыг мэдэж чадна. Анхлан геологийн салбарт газрын давхаргын асуудал дээр тулгуурлан тавигдсан “хөгшин дэлхий”-н онолд өдгөөгөөс 4360 гаруй жилийн өмнө болсон (Өшерийн тооцоолсноор) Ноагийн үеийн усан галвын хүчин нөлөөллийн талаар огт тусгаж тооцоолж, судлаагүй мэт санагддаг. Энэхүү хүчин зүйлсийн нөлөөллийг тусгаж судлах ахул нилээд сонирхолтой үр дүн гарах вий. Үүнийг тусгаж судалгаа хийсэн эрдэмтэд нилээд хэд байдаг юм билээ. Тэдгээр хүмүүсийн судалгаа, шинжилгээний үр дүн, дүгнэлтийг харвал Библийн бичээст итгэхээс аргагүйд хүрнэ.

Бидний Эзэн Есүс Христ нэгэнтээ “Тэнгэр газар өнгөрөн одовч, Миний үгс өнгөрөхгүй” (Лук 21:33) хэмээн айлдсан билээ. Тиймээ, хүмүүс юу ч гэж ярьж, хэлж, яаж ч уран зөгнөж, төсөөлөн сэтгэж, ямар ч сайхан онол, таамаглал дэвшүүлсэн ч үнэнийг хэзээ ч өөрчилж чадахгүй. Үнэн түүх үнэнээрээ л үлдэнэ. Бүтээгч Их ЭЗЭНий тэнгэрлэг оршихуй, мөн чанар нь хүмүүн бидний бодол, үйлсээр хязгаарлагдахгүй.

“Тэнгэр нь Бурханы сүр жавхланг зарлаж, огторгуй нь Түүний гарын бүтээлийг тунхаглаж байна. Өдрөөс өдөрт тэдгээр нь ярьж, шөнөөс шөнөд мэдлэгийг илчилдэг. Хэл яриа хийгээд үг ч байхгүй, чимээ ч сонсогдохгүй. Дуу хоолой нь бүх дэлхийд, үгс нь ертөнцийн хязгаар хүртэл тарж түгжээ...”(Дуулал 19:1-4)

Энэ нийтлэлийг татах авах

Би Христэд итгэгч гэдгээ бахархалтай зарлаж байна.

2010-05-01T14:24:00.003+08:00

Нийтлэлийг бичсэн: Д.Батбаяр

Эх сурвалж: Налайх Өөрчлөлт Илгээлтийн Чуулганы цахим хуудас

http://mongolianchurch.blogspot.com

Би Христэд итгэгч гэдгээрээ бахархдаг. Үүнийгээ зарлахдаа ч бахархалтай байна. Тэр тусмаа энэ өдөр, өнөөдөр танд хэлэхдээ тун их бахдалтай байна. Христэч байх нь сайхан хэрэг, тунхаглаж хуваалцахаар гайхалтай зүйл.
   Бид бүгд л ямар нэгэн зүйлээр бахархаж байсан, 10 жилд байхдаа авсан дүнгээрээ бахархах, тэгээд болоогүй сайрхах явдал ч энүүхэнд. Гэхдээ "багын явдал хөөрхөн шүү" болоод л дуусдаг. Тоглоод хожсоноо таарах болгондоо дурсана..., агнасан ангаа хэдэн жил ярина..., дотроо бодно, зүүдлэж хононо. Дурлахаараа дурсамжаараа бахдана, хожим хойно нь шоглоом болно.

   Ер нь хүн бүр л ямар нэгэн эсвэл нэлээд хэдэн зүйлээр ч бахархаж явдаг, ааваараа эсвэл ээжээрээ бахархах явдал маш элбэг. Нэгэн бяцхан охиноос сурвалжлагч "Хэн чиний баатар вэ?" гэж асуухад эргэлзэх зүйлгүй "Миний аав" гэж хариулж байгааг барууны сувгаар үзээд би тэр аав нь юм шиг л догдолж билээ. За цаашлаад би Монголоороо бахархдаг, Монгол хүн болж төрснөөрөө бахархдаг. Хэдий эх орон маань өнөөдөр бидний хүссэн шиг хөгжөөгүй ч, хахир хүйтэн цаг ууртай ч, засаг захиргаа нь замбараагүй ч би Монголдоо хайртай, Монгол хүн гэдгээрээ бахархдаг. Туулж бараагүй нутгаараа бахархдаг, ухаж сэндийчсэн уурхайгаараа ч бахархана, яагаад гэвэл тэр уурхай л биднийг дулаацуулж ирлээ. Тэгээд ч би уурхайчны хүү, би Налайхынх.
   Миний аав уурхайчин, Налайхын эгэл нэгэн иргэн ааваараа би бахархдаг. Намайг төрөхөд аав маань грүпт гарсан байсан. Би түүнийг уурхайд аваарт орж грүп тогтоолгосон гэдгийг багаасаа л мэднэ. Харин хожим нь орос хэл дээрх шүүхийн тогтоолын бүрэн эхийг нь харж байхдаа (гүйцэд ойлгоогүй л дээ) зарим нэг учир зүйг нь ойлгоод тэр үеэс илүү эмзэглэн харах болсон. Уур ч хүрдэг байлаа, аавдаа ч, бас буруутан этгээдэд ч. Энэ бол Налайхын олон айл, гэр бүлүүдийн хувьд байдаг ижил төстэй асуудал. Эцсийн дүнд бид аавуудаараа бахархдаг. Ардын сайхан хэлц үгэнд "Сэгсгэр ч гэсэн ээж минь, Сиймхий ч гэсэн гэр минь" гэж бий. Энэ нь угтаа бидний хаана хамаатай, хэнд уяатайг маань хэлсэн хэрэг гэж би ойлгодог. Хаана ч байсан нутаг шиг маань сайхан газар үгүй. Харь нутгийн сайханд биш сиймхий гэрийнхээ хаяаг санасан хүнийг гадныхан ойлгодоггүй л дээ. Гадаадад сурдаг нэг найз маань ангийхантайгаа "хэрэв чамд хангалттай мөнгө байна гэж бодъё. Тэгвэл чи хамгийн түрүүнд хаашаа явах вэ?" гэсэн сэдвээр ярилцаж л дээ. Хүн бүр сайхан сайхан юм ярилаад л..., зарим нэг нь сансарт хүртэл нисээд л... Харин мань эр "Би Монгол уруугаа л явмаар байна" гэж хэлээд баахан алмайруулсан гэсэн. "Үнэхээр үнэн, би одоо хүртэл Монголыхоо сайхан орноор аялж дуусаагүй, очиж үзээгүй олон сайхан нутаг бий" гэж чин сэтгэлээсээ уулга алдахыг нь харсан ангийхан нь юу бодсоныг мэдэхгүй. Гэхдээ л гайхсан нь лавтай.
   Бахархал гэдэг бол заавал байх зүйл. Хүн бүрт бахархал байх ч ёстой. Эс бөгөөс бид өөрийгөө цэгнэх мөн өрөөлийг үнэлэх нэг хэмжүүрийг алдахад хүрнэ. Бахархах, бардамнах гэдгийг хэн ч зааж өгдөггүй, энэ бол угаасаа хүнээс салшгүй зүйл. Энэ нь үүрдийн зүйл ч биш. Харин юугаар бахархах вэ гэдэг бол хүнээс, өөрөөс нь хамаарах асуудал. Таны юугаар бахархаж, бардамнан ярьж байгаа тань таны хэн болохыг илчилж байдаг. Тэгэхээр өөрийгөө шалгаарай, таны бахархал юу вэ?
   Одоогоос сарын өмнө Латин Америкийн дуучин Рики Мартин "Би эгэл жирийн гомосекс эр, үүнийгээ зарлахдаа бахархалтай байна" гэж дэлхийгээр нэг хашхирч, олныг цочоож билээ. Энэ бол буруу бахархал, дагаж болшгүй жишээ. Харин би өөр зүйлээр бахархдаг. Би Христэд итгэгч гэдгээрээ бахархдаг. Үүнийгээ зарлахдаа ч бахархалтай байна. Тэр тусмаа энэ өдөр, өнөөдөр танд хэлэхдээ тун их бахдалтай байна. Христэч байх нь сайхан хэрэг, тунхаглаж хуваалцахаар гайхалтай зүйл. Ажилдаа ч, сургуульдаа ч хуваалцаж ярих гайхалтай явдал. Учир нь би өөрөөрөө биш Бурханаар, хэрхэн амьдарч байгаагаараа биш харин бидний төлөө өөрийгөө зольсон Есүс Христээр бахархдаг. Урам хугаралгүй бат зогсож, өөрийгөө өөлөхөө больж, харин танд буй энэ сайхан мэдээ, бахархалыг тунхаглан хуваалцаарай. Бид Есүсээс ичдэггүй, учир нь бид хэнд итгэснээ мэддэг. Есүс бидэнд хариуцуулсан зүйлээ эцэс хүртэл нь хамгаалах хүчтэйг бид мэддэг бас итгэдэг (Библи: 2 Тим 1:12).

Амилалтын баярын мэнд хүргэе!

2010-04-04T21:51:00.016+08:00

"Христийн Зовлон" киноноос хэсэгчлэн эвлүүлсэн видео мэндчилгээ.

Хувьслын онол батлагдаж чадаагүй л байгаа юм уу?

2010-04-03T12:26:00.004+08:00

Зохиогч: А.Ж.Монти Уаит

2008.01.10

Эхлэл 1-11-р бүлгийг уншиж үзсэн хэн ч гэсэн молекулаас-хүн болтлоо хөгжсөн гэх хувьслын орчин үеийн сургаал Бурханы үгээс тэс өөр байгааг анзаарч харах нь лавтай. Хувьслын онолын санаанд өгч буй Библийн болон шинжлэх ухааны хэтийн төлөв ямар байна вэ? Илүү нарийвчлан харцгаая.

Хувьслын онолчид ихэвчлэн хувьсал гэдэг нь “өөрчлөлт” гэсэнтэй адил утгатай гэж хэлдэг. Гэвч үнэндээ энэ нь зөвхөн зарим нэгэн өөрчлөлтөнд л хамааралтай юм. Өдгөө энэхүү үгийг амьгүй химийн биетүүдээс эгэл амьд биет хүртэл, цаашлаад илүү хөгжсөн амьд биетүүд, тэгээд эцэст нь хүн хүртэл хөгжсөн үйл явц гэсэн утгыг илэрхийлдэг хэмээн хүлээн зөвшөөрдөг болсон. Өөрөөр хэлбэл, үүний илэрхийлж буй санаа нь “өвөг дээдэс тань хог новшноос эхлээд бүхэл бүтэн “амьтны хүрээлэн”-г дамжин хөгжсөөр өдгөө та бий болжээ” гэж хэлж байгаа юм л даа. Энэ өөрчлөлтийн гол үйл явц нь байгалийн шалгарал болон мутаци хоёрын хоршлоор хөтлөгдөн өрнөсөөр хэдэн сая жилийг элээсэн талаар бид заалгасаар ирсэн.

Цаашилбал, хувьсал хэмээх энэ үг амьгүй биетүүдийг ч хамарч байгаа юм. Үүнд одод, нарны аймгийн систем гээд орчлон ертөнц тэр чигээрээ, тэр дундаа нийгмийн болон хуулийн систем хүртэл бүх зүйлс агуулагдаж байна. Бүх зүйлс хувьслын бүтээгдэхүүн хэмээн нэрлэгдэж байна. Ингэхдээ хувьслын гурван үндсэн хэлбэрийн талаар ярьдаг:

1. Од гаригсын хувьсал

2. Химийн хувьсал

3. Биологийн хувьсал

Хувьслын энэхүү санаанд Төгс хүчит Бүтээгчид орон зай байдаггүй. Хувьслын бүх үйл явцууд цэвэр байгалийн хүчин зүйлсээр удирдагдан явагдсан гэж таамагласаар байна. Энэ нь байгаль ертөнц өөрөө шинэ биетүүд болон илүү сайн, илүү төгс төгөлдөр биетүүд, амьтдыг бүтээж, хөгжүүлж чадна хэмээн үздэг учир Төгс хүчит Бүтээгчийн хэрэгцээ байхгүй хэмээн энэ онол хэлдэг. Хувьслын онолын энэхүү санаанд давхар илэрхийлэгдэж байгаа зүйл “Бурхан байхгүй” гэсэн санаа юм. Хэрвээ Бурхан байхгүй бол ямар ч удирдлага, ямар ч тогтоол, бидний дагаж мөрдөх ёстой Бурханы ямар ч тушаал захирамж байхгүй гэсэн үг. Цаашилбал, хувьслын философийн дагуу бид хожим бүх зүйлсээ тайлагнах Бурхан байхгүй учир бид өөрсдийнхөө санасан зоргоороо яаж ч амьдарч болох юм. Ийнхүү дур зоргоороо амьдрахыг дэмжсэнийх нь төлөө асар олон хүн молекулаас–хүн хүртэл хөгжсөн гэх хувьслын онолд дурлаж байгаад гайхаад байх зүйл алга. Үүнийг харьцуулсан ёс суртахуун гэж нэрлэдэг.

Библи хувьслыг заадаг гэж үү?

Үүнд энгийнээр хариулбал “Үгүй”. Эхлэл 1-р бүлгээс бид бүх зүйлс – орчлон ертөнц, нар, сар, од гаригс, дэлхий болон түүн дээр оршигч бүх төрлийн ургамал, амьтан хийгээд Бурханы бүтээлийн оргил болох хүн төрөлхтөн хүртэл хэрхэн бүтээгдсэн (хэрхэн хувьссан биш шүү) дарааллыг уншиж болно. Энэхүү дарааллын хаанаас нь ч молекулаас – хүн хүртэлх хувьслын талаар бид олж уншихгүй. Цаашилбал, тэр үед хувьсал явагдах цаг хугацаа ч байгаагүй бөгөөд Бурхан төгс бүрэн хүч чадлаар бүх зүйлсийг яг зургаан өдрийн дотор бүтээсэн юм (Египетээс гарсан нь 20:11, 31:17 ).

Зарим хүмүүс хувьсал явагдсан үйл явцыг Эхлэл 1-р бүлэгт хялбаршуулан бичсэн гэж ярих нь бий. Гэвч иймэрхүү таамаглал нь нарийн шинжилгээн дээр тулгуурлаагүй байдаг. Эхлэл 1-р бүлэг дэх бүтээлийн явц хийгээд хувьсал явагдсан гэх дарааллуудыг харьцуулан харвал бид үүнийг төвөггүй олж харна (доорх хүснэгтийг үзээрэй¹). Үйл явцуудын дарааллууд нь эрс ялгаатай бөгөөд Эхлэл номон дахь бүтээлийн дараалал нь эх гарвалын талаарх хувьслын онолын дараалалтай огт холбоогүй юм.


Хувьслын онол	Эхлэл ном
Нар дэлхийгээс өмнө бий болсон	Дэлхий нарнаас өмнө бүтээгдсэн
Хуурай газар далайгаас өмнө бий болсон	Далай хуурай газраас өмнө бүтээгдсэн
Агаар мандал далайгаас өмнө бий болсон	Далай агаар мандлаас өмнө бүтээгдсэн
Дэлхий дээр гэрэл тусахаас өмнө нар бий болсон	Нар бүтээгдэхээс өмнө дэлхий дээр гэрэл туссан
Дэлхийгээс өмнө одод бий болсон	Оддоос өмнө дэлхий бүтээгдсэн
Гариг эрхсүүдтэй зэрэг дэлхий бий болсон	Гариг эрхсүүдээс урьтаж дэлхий бүтээгдсэн
Газрын ургамлуудаас өмнө далайн биетүүд бий болсон	Далайн биетүүдээс өмнө газрын ургамлууд бүтээгдсэн
Далайн одноос урьтаж газрын өтнүүд бий болсон	Газрын өтнүүдээс урьтаж далайн од бүтээгдсэн
Газрын амьтад моддоос урьтаж бий болсон	Модод газрын амьтдын түрүүнд бүтээгдсэн
Хүн үүсэхээс өмнө үхэл байсан	Үхэл гэж үгүй байхад хүн бүтээгдсэн
Зангуу ба халгай нь хүн бий болохоос өмнө байсан	Зангуу ба халгай гэж үгүй байхад хүн бүтээгдсэн
Сүрьеэгийн нян хийгээд хавдрууд хүнээс урьд байсан (үлэг гүрвэлүүд сүрьеэ болон хавдраар өвчилж байсан)	Сүрьеэ болон хавдар гэж үгүй байхад хүн бүтээгдсэн
Шувуудаас өмнө хэвлээр явагчид бий болсон	Хэвлээр явагчдаас өмнө шувууд бүтээгдсэн
Газрын хөхтөн амьтад халимнуудаас өмнө бий болсон	Халимнууд газрын хөхтөн амьтдаас өмнө бүтээгдсэн
Газрын хөхтөн амьтад сарьсан багваахайнуудаас өмнө бий болсон	Сарьсан багваахайнууд газрын хөхтөн амьтдаас өмнө бүтээгдсэн
Шувуудаас өмнө үлэг гүрвэлүүд бий болсон	Үлэг гүрвэлүүдээс өмнө шувууд бүтээгдсэн
Шавьжнууд цэцэгт ургамлуудаас өмнө бий болсон	Цэцэгт ургамлууд шавьжнуудаас өмнө бүтээгдсэн
Ургамлуудаас өмнө нар бий болсон	Нарнаас өмнө ургамлууд бүтээгдсэн
Дельфинүүдээс өмнө үлэг гүрвэлүүд бий болсон	Үлэг гүрвэлүүдээс өмнө дельфинүүд бүтээгдсэн
Птеросауруудаас (нисдэг үлэг гүрвэлүүд) өмнө газрын хэвлээр явагчид бий болсон	Газрын хэвлээр явагчдаас өмнө птеросаурууд бүтээгдсэн

Үүний зэрэгцээ, гол асуудал нь “хийх” (make), “бүтээх” (create) гэсэн хоёр үгний ялгаанд байна (еврей үг нь: asah болон bara юм) гэж зарим хүмүүс ярих нь бий. Тэд үзэхдээ Бурхан зөвхөн зарим нэг зүйлийг л “бүтээсэн” (created) гэдэг. Жишээлбэл, Эхлэл 1:1-т дурдсанаар Бурхан тэнгэр, газрыг болон Эхлэл 1:21-т дурдсанчлан далайн амьтад хийгээд нисдэг амьтдыг “бүтээсэн” гэдэг. Тэгээд тэд Бурхан өмнө нь бүтээсэн зүйлсээ (материалаа) ашиглаад бусад зүйлсийг “хийсэн” (made) гэж үздэг. Жишээлбэл, Эхлэл 1:16-д дурдсанаар нар, сар, оддыг болон Эхлэл 1:25-д дурдсанаар араатан амьтад хийгээд мал адгуусыг ийнхүү “хийсэн” гэж ярьдаг.Энэ хоёр үгний утгын хувьд хоорондоо тийм ч их ялгаагүй. Ихэвчлэн эдгээр үгс нь бие биенээ орлон хэрэглэгдэж байдаг. Нэгэн ижил үйлдэл дээр ч энэхүү asah (хийх), bara (бүтээх) гэсэн хоёр үг нь хоёулаа хэрэглэгдсэн байдаг (Эхлэл 1:26-27-д хүнийг бүтээсэн хэсэгт). Эхлэл 1-р бүлэгт Бурхан Өөрийн бүтээлээ бүтээхдээ хувьслын үйл явцыг ашигласан гэж дүгнэж болохуйц нэг ч зүйл байхгүй.

Цаашилбал, Эхлэл номон дахь бүтээлийн дараалал нь хувьслын дарааллын хялбаршуулсан хувилбар гэж итгэхэд бас асуудлууд байна. Хувьсал явагдахад хүргэсэн хүчин зүйлсийн нэг нь үхэл гэж хувьслын онолчид үздэг. Гэтэл Библид үхлийг төгс төгөлдөр ертөнцөд Адамын гэм нүглийн улмаас орж ирсэн зүйл гэж маш тодорхой заадаг билээ. Үүнээс өмнө үхэл гэж байгаагүй бөгөөд хүн төрөлхтөн хийгээд амьтад бүгдээрээ өвсөн тэжээлтэн байсан юм (Эхлэл 1:29-30 нь бидэнд ургамлуудыг газрын болон далайн амьтад, шувууд болон хүмүүстэй адил амьд амьтан биш гэдгийг харуулдаг). Бурханы бүтээсэн анхны ертөнцөд үхэл гэж байсангүй. Тиймээс хүн төрөлхтөн бүтээгдэхээс өмнө ямар ч хувьсал явагдаагүй юм.

Од гаригсын хувьсал: Их тэсрэлт (The Big Bang)

Их тэсрэлтийн (big bang) онол бол амьд системийн үүсэл гарлын талаарх Шинэ-Дарвины хувьслын онолтой (Neo-Darwinian evolution) санал нэгдэж, уялдан зохицолддог орчлон ертөнцийн үүсэл гарлын талаарх хамгийн алдартай онол юм. Орчлон ертөнцийн үүсэл гарлын талаар Библийн сургаал болон хувьслын онолчдын заадаг зүйлсийн ялгааг дараахь маягаар хураангуйлан хэлж болох юм: Библи “эхэнд Бурхан бүтээсэн” гэж заадаг бол хувьслын онолчид “эхэнд оргүй хоосноос ямар нэгэн зүйл бий болоод тэр нь тэсэрсэн” гэж заадаг.

Их тэсрэлтийн онолоор орчлон ертөнц маань санамсаргүйгээр гэнэт бий болсон бөгөөд асар хурдтайгаар тэлж тоолж барамгүй үй олон галактикуудыг тоолж барамгүй үй олон оддынх нь хамтаар бий болгосон гэж таамагладаг.

Оргүй хоосноос орчлон ертөнц өөрөө бий болсон гэсэн энэхүү санаагаа батлахын тулд космологичид (cosmology буюу космологи – орчлон ертөнцийн бүтэц хийгээд уг гарвалыг нь судалдаг одон орон судлалын (астрономи) салбар шинжлэх ухаан, Longman-ийн толь бичгээс хөрвүүлэв С.Б) квант механикийн ухаан нь бидэнд тодорхой орчин нөхцөл нь бүрдсэн тохиолдолд вакуум орчин материйг өөрөө бий болгож чадна гэж таамаглах боломжийг олгож байна гэж үздэг. Учир шалтгааны энэ ухагдахуунд гарч ирж буй асуудал нь вакуум орчин гэдэг нь өөрөө оргүй хоосон зүйл биш юм. Энэ бол ямар нэгэн зүйл юм. Торрицеллийн вакуум орчин гэх мэт вакуум орчин нь өөрөө харагдах болон үл харагдах шинж чанар бүхий, мөнгөн усны барометрт (агаарын даралт хэмжигч) заалт өгдөг зохиомлоор үүсгэсэн зүйл юм. Логик гаргалгааны ямар ч хувилбараар бодож үзсэн, хэрвээ оргүй хоосон л байгаа бол тэнд юу ч болох учиргүй юм. Энэ нь эргээд орчлон ертөнц нь оргүй хоосноос өөрөө бий болсон гэж итгэх нь шинжлэх ухааны бүх хуулиудыг, бүх логик гаргалгаануудыг зөрчиж байгаа хэрэг. Энэ ухагдахууныг зүйрлэвэл хов хоосон банк өөрөөсөө гэнэтхэн хэдэн тэрбум долларыг бий болгож, эзэмшинэ гэж найдахтай л адил.

Гэсэн ч хэрвээ бид орчлон ертөнц хийгээд бүхий л зүйлс оргүй хоосноос (мөн хаанаас ч бус) бий болсон гэж хүлээн зөвшөөрвөл бид мөн үүний логик дүгнэлтийг ч бас дагах хэрэгтэй болно. Энэ нь орчлон ертөнцийн зөвхөн материаллаг биетүүд ч төдийгүй бусад зүйлс ч бас оргүй хоосноос бий болсон гэсэн зүйл юм. Жишээлбэл, учир зүй хийгээд логик, ойлголт хийгээд ухамсар, ёс суртахууны иж бүрэн кодууд хийгээд хуулийн системүүд, үнэн худлын дэнслүүр, урлаг, хөгжим, жүжиг, хошин шог, утга зохиол, бүжиг, түүнчлэн Бурханыг хүртэл оруулаад итгэл бишрэлийн системүүд хүртэл бүх зүйл оргүй хоосноос (ямар ч оюун ухаан гэж үгүй, ямар ч ёс зүй гэж үгүй, ямар ч ухамсар буюу дотоод сэтгэл гэж байхгүй нөхцөл) бий болсон гэж бид хүлээн зөвшөөрөхөөс өөр аргагүй болно. Эдгээр зүйлс бол их тэсрэлтийн таамаглалтай хамт тавигддаг философийн дагалдагч зүйлсийн ердөө л цөөхөн хэд нь юм.

Химийн хувьсал: Амьдралын эх сурвалж

Амьд организмууд амьгүй химийн биетүүдээс бий болсныг лабораторийн туршилтууд баталсан гэж олон хүмүүс итгэдэг (учир нь сургуульд үүнийг заадаг). Химийн хувьслыг судалдаг эрдэмтэд лабораторид амьдралыг бүтээсэн гэж олон хүмүүс итгэдэг.

1953 онд Стэнли Миллерийн (Stanley Miller) хийсэн нэгэн алдартай туршилт бол үүний баталгаа болсон гэж ихэвчлэн үздэг. Гэвч энэхүү туршилтын үр дүн нь дээрх хувьслын баталгааг огт харуулдаггүй юм. Оюун ухаант хүмүүсээр зохиогдсон эдгээр туршилтууд нь тодорхой орчин нөхцөлд, тодорхой органик нэгдлүүд нь органик бус нэгдлүүдээс бий болон тогтож болохыг л харуулдаг.

Оюун ухаант эдгээр эрдэмтэд “Хэрвээ би лабораторид амьдралыг нэгтгэж чадаж байгаа бол дараа нь би эхэнд амьдрал бий болоход ямар ч оюун ухаан шаардлагагүй байсан гэдгийг батлах болно” гэж ярьдаг. Үнэндээ эсрэгээрээ, тэдний туршилтууд амьдралыг бүтээхэд оюун ухаан зайлшгүй шаардлагатай байсан гэдгийг батлах гэсэн энгийн оролдлогууд юм.

Хэрвээ бид Миллерийн туршилтыг анхааралтай ажиглах юм бол, тэрээр үүнийгээ амьдралын хувьсал гэж буруу хаягласныг нь харах болно. Тэрээр хийн холимогийг (аммиак, устөрөгч, метан болон усны уур) аваад тэдгээрийн дотуур цахилгаан цэнэгийг гүйлгэсэн юм. Тэрээр үүнийг хийхдээ хэдэн сая жилийн тэртээ дэлхийн агаар мандлыг бүрдүүлж байсан байх хэмээн өөрийнхөө таамагласан хийн холимогоо сонгож аваад түүн дотуур цахилгаан цахисны үндсэн дээр амьдрал бий болсон гэсэн таамаглалаа батлахыг оролдсон юм. Үр дүнд нь, тэрээр амин хүчлийн (amino acid) холимгийг гаргаж авсан. Амин хүчлүүд бол протейнүүдийг бүрдүүлдэг бүрдэл хэсгүүд бөгөөд протейнүүд нь амьд системийг бүрдүүлдэг бүрдэл хэсгүүд гэж тооцогддог учир Миллерийн туршилт нь хэдэн сая жилийн өмнө амьдрал тохиолдлоор бий болсны баталгаа гэж сүр дуулиантайгаар зарлагдсан билээ.

Гэвч ийм дүгнэлтийг хийхээс татгалзахад хүргэж буй асар олон хүчин зүйлүүд энд гарч ирдэг:

Миллерийн туршилтандаа хэрэглэсэн шиг хийнүүд хэзээ нэгэн цагт дэлхийн агаар мандлыг бүрдүүлж байсан гэх баталгаа огт байхгүй юм.
Миллерийн туршилтанд гарч ирдэг дараагийн асуудал нь тэрээр ямар ч хүчилтөрөгч байлгахгүй байхаар онцолсон. Хэрвээ хүчилтөрөгч байсан бол амин хүчил хэзээ ч бий болохгүй юм. Гэсэн ч хэрвээ хүчилтөрөгч дэлхий дээр байгаагүй бол озоны давхарга ч мөн байгаагүй болж таарна. Хэрвээ озоны давхарга байгаагүй бол хэт ягаан туяа агаар мандалд нэвтэрч амин хүчлийг бүрдэв үү, үгүй юу түүнийг шууд л устгах болно. Тиймээс хувьслын онолчид иймэрхүү маягаар дүгнэлт гаргахын тулд дараахь хоёр арга замын аль нэгийг сонгохоос өөр аргагүй болоод байгаа билээ: эхнийх нь, амин хүчлүүд хүчилтөрөгчтэй агаар мандалд бий болсон , хоёр дахь нь амин хүчлүүд хүчилтөрөгчгүй агаар мандалд устгагдсан.
Дараагийн гарч ирж буй асуудал нь амин хүчлүүдийн “гар” гэж нэрлэгдэх хүчин зүйлтэй холбоотой юм. Нүүрстөрөгчийн атом өөр атомуудтай нэгдэх арга замаас нь хамаарч амин хүчил нь баруун-гарын төлөв, зүүн-гарын төлөв гэсэн хоёр төлөвт оршдог. Таны баруун, зүүн гарыг тэдгээрийн хөгжлийн төвшнөөс хамааралгүйгээр хүндэтгэлд зүйрлэн хэрэглэдэг шиг (зөв баруун мутар, баруун жигүүр г.м.), амин хүчлүүдийн хоёр төлөв ч мөн тийнхүү зүйрлүүлэн нэрлэсэн хэрэг юм. Бүхий л амьд системд зөвхөн зүүн-гарын амин хүчил л оршин байдаг. Гэтэл Миллерийн туршилтаар зүүн-гарын болон баруун-гарын амин хүчлүүд тодорхой харьцаатай хольц байдлаар үүссэн. Амьд системд зөвхөн зүүн-гарын амин хүчлүүд л байдаг учир энэхүү хольц нь амьд системийн хувьсалд огт хэрэгцээгүй юм.
Химийн хувьслын онолчдод тулгардаг өөр нэгэн голлох асуудал амьд системүүдэд агуулагддаг мэдээллийн эх сурвалж юм. Хүний генд агуулагддаг мэдээллийн тоо хэмжээний талаар олон янзаар ярьдаг ч эдгээрийн хэмжээг зүйрлэвэл тус бүртээ зуу зуун хуудас бүхий мянган мянган номын жагсаалтыг энэ мэдээлэл бүрдүүлж чадах юм. Энэ мэдээлэл хаанаас бий болсон байж таарах вэ? Санамсаргүй тохиолдол мэдээллийг хэзээ ч бий болгож чадахгүй. Энэхүү ажиглалтыг хожим нь Кардиффын Их Сургуулийн (Cardiff University) профессор Ср.Фред Хоиле (Professor Sir Fred Hoyle) болон түүний хамтрагч профессор Чандра Викрамасингхе (Professor Chandra Wickramasinghe) нар хийсэн бөгөөд дүгнэж хэлбэл хувьслын онолчид бидэнд хогийн хашаан дундуур хуй салхи дайран өнгөрөхдөө асар том тийрэлтэт онгоцыг бий болгож чадна гэдэгт итгэхийг ятгаж байгаатай л адил зүйл юм.

Дээр дурдсан асуудлууд нь лабораторид амьдралыг бүтээсэн гэдэг нь амьдралаас хол тасархай зүйл бөгөөд химийн хувьслын онолчид амьгүй химийн биетүүдээс санамсаргүйгээр амьд системүүд бий болсныг батласан хэрэг огт биш болохыг бидэнд харуулж байна. Цаашилбал, амьд эсийн бөөмөнд агуулагддаг асар их хэмжээний мэдээллүүд нь амьд системүүд нь амьгүй химийн биетүүдээс хувьсан бий болох боломжгүй болохыг харуулж байна. Амьд системүүд яагаад оршин байгаад өгч болох цорын ганц тайлбар бол “тэд бүтээгдсэн” гэх тайлбар юм.

Биологийн хувьсал: Нэгэн өвгийн үр удам уу?

Амьтдын бүтцийг судалдаг шинжлэх ухааны оноосон нэр нь харьцуулсан анатоми юм. Амьтдын төрлүүдийн биеийн бүтцийг өөр хооронд нь харьцуулан судласнаар тэднийг нэгэн өвгөөс гаралтай гэдгийг батлаж чадна гэж үздэг байна. Ингэснээр энэ нь хувьсал явагдсан гэдгийг батлах хүчтэй нотолгоо болно гэж үзсээр иржээ. Гэсэн ч бидний харж байгаагаар харьцуулсан анатомийн шинжлэх ухаан нь эсрэгээр бүх зүйл бүтээгдсэн гэдгийн нотолгоо л болж өгдөг.

Адууны яснууд бидний яснуудаас тэс ондоо. Гэвч адилтгаж болох нэгэн зүйл нь хэрвээ бид хүний араг ясны бүтцийг сайн мэддэг бол адууны яснуудыг ч бас төвөггүй нэрлэж чадна. Хэрвээ бид саламандер гүрвэлийн, матрын, шувууны эсвэл сарьсан багваахайн араг ясыг судалсан бол бас үүнтэй адилхан үйлдэж чадна. Гэхдээ зөвхөн араг яс ч төдийгүй булчин шөрмөс, зүрх, элэг, бөөр, нүд , уушиг, хоол боловсруулах систем гээд өөр бусад анатомийн бүтцүүд ч хоорондоо төсөөтэй юм. Энэ зүйлийг л хувьслын онолчид эдгээр олон төрлийн амьтад бүгд нэгэн өвгөөс гаралтайн баталгаа гэж тайлбарладаг.

Биологийн сурах бичгүүдэд харьцуулсан анатомийг зураглахдаа ихэвчлэн хэрэглэдэг сонгодог жишээнүүдийн нэг бол хоёр нутагтнууд, мөлхөгчид, хүн, шувууд, сарьсан багваахайнууд болон дөрвөн хөлт адгуусан амьтдын урд мөчнүүдийн харьцуулалт юм. Энэ зураглалаас эдгээр зургаан өөр төрлийн амьтдын урд мөчний дээд хэсэг нь (бугалганы хэсэг нь) нэг ястай, доод хэсэг нь (тохойн хэсэг нь) хоёр яснаас бүрдсэн байгааг нь харж болно. Гэтэл сарьсан багваахайн хувьд энэ хэсэг нь нэг л ястай байдаг.

Хувьслын онолчид эдгээр бүтцүүд нь үйл хөдлөлд төдий шаардлагатай биш байж болох ч бүтэц болон уг гарвалын хувьд адил төстэй байгаагаас эдгээрийг нэгэн гомологийнх (өөр өөр организмуудад нэгэн өвөгтэй буюу хувьсан өөрчлөгдсөн гэж таамаглаж болохуйц бүтэц болон анатомийн байрлал (ижил үйлдэлтэй байх албагүй) нь ижил төстэй байх явдал, тодорхойлолтыг http://www.biology-online.org/dictionary/Homologous - оос авав С.Б.) гэж хэлж болно гэж заадаг. Харин уг гарвалын энэхүү санааг хэр нарийвлалтайгаар ийнхүү тодорхойлсныг нь энд өгүүлье. Төстэй бүтэцтэй учир сарьсан багваахайн далавч саламандер гүрвэлийн урд мөчтэй гомологи юм гэж үзээд, эдгээр нь нэгэн уг гарвалтай хэмээн дүгнэсэн байна. Гэсэн ч хэдийгээр адил үйлдэл хийдэг ч гэлээ сарьсан багваахайн далавчийг шавьжны далавчтай гомологи юмаа гээд, эдгээр нь нэгэн уг гарвалтай гэж дүгнэх боломжгүй юм. Хоёр бүтэц хоорондоо төстэй байлаа гээд эдгээр нь нэгэн өвөгтэй гэсэн үг биш ээ.

Организмуудын төстэй байдлын төвшин нь тухайн организмуудын төрөл зүйлийн холбооны төвшинг илтгэдэг гэсэн ганц төсөөлөл дээр хувьслын онолчдын учир зүйн дотоод гаргалгаа нь суурилдаг гэдгийг бид ойлгох хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь ямарваа амьтад өөр хоорондоо ижил төстэй харагдаж байвал тэд хоорондоо тун ойрын холбоотой (хувьслын онолын үүднээс) ба хэрвээ тэдгээр нь өөр хоорондоо тийм ч адилхан харагдахгүй байвал тэд холын холбоотой гэсэн үг юм. Гэвч энэ бол зөвхөн төсөөлөл.

Бүтцийн энэхүү гомологи чанар нь үнэндээ нэгэн зохион бүтээгчтэйн (дизайнертайн) баталгаа юм. Энэхүү зураглалд өгсөн хэт хялбарчилсан дээрх тайлбарын эсрэгээр сээр нуруутан амьтдын урд мөчнүүд нь дээрхтэй адилгүй байдаг. Онцолбол, мэлхийний хурууны яснууд нь нахиа шиг гадагшаа дэлбийж хөгждөг байхад хүнийх дотогшоо хумийж хөгждөг байна. Гэхдээ яснуудын иймэрхүү уялдаатай байдал нь эдгээрийг нэгэн өвөгтэй гэдгийн баталгаа гэсэн үг биш ээ.²

Үнэндээ, юмс яагаад адилхан харагддагийн логикийн учир шалтгаан нь эдгээр нь нэгэн оюун ухаант зохиогчоор нийтлэг зураг төслийг (blueprint) ашиглан бүтээгдсэн явдал юм. Энэ бол Тоёота, Форд 2-ын машинууд хоорондоо яагаад тийм адилхан харагддагийн шалтгаан юм. Тэдгээр нь нийтлэг төлөвлөлтийн дагуу бүтээгддэг. Тэднийг сайтар ажиглавал та үүнийг олж харна. Гэсэн ч амьд байгалийн хувьд үүсдэг асуудал нь ихэнх тохиолдолд дээрх хоёр тайлбарын (ө.х., хувьслын онол болон бүтээлийн онол) аль аль нь логик авцалдаа сайтай харагддаг бөгөөд ихэнхдээ аль нь илүү боломжит тайлбар вэ гэдгийг хэлэх аргагүй мэт байдаг. Тиймээс бид аливаа баримтыг аль үзлийн дагуу тайлбарлаж байна вэ гэдгийг ойлгох нь чухал юм.

Гэсэн ч нэгэн өвгөөс бүгд гаралтай гэдэг хувьслын үзэл санааг логикийн авцалдаагүй, учир дутагдалтай болгон харагдуулахуйц нэгэн нээлт хийгджээ. Энэ нээлт нь гомологийн мэт харагдаж буй бүтцүүд нь ихэвчлэн гомологийн бус генүүдийн хяналтан доор хөгждөг гэсэн зүйл юм. Хэрвээ бүтцүүд нь нэгэн эх сурвалжаас гаралтай гэвэл мөн ижил генүүд тэдгээр бүтцүүдийг бий болгож байна гэж үзэх бүрэн үндэслэлтэй. Гэтэл үнэндээ тэдгээр бүтцүүд нь төстэй (эсвэл гомологийн) харагдаж байгаагийн шалтгаан нь Дарвины хувьслаас болсон хэрэг биш ээ. Энэ нь нэгэн өвөгтэй гэхээсээ нэгэн Бүтээгчтэй гэж үзэх нь илүү логик гаргалгаа сайтай, учир зүйн үндэслэлтэй зүйл юм.

Өдгөө олон хувьслын онолчид яс, булчин шөрмөс гэх мэтийн том бүтцүүдийг хувьслын баталгаа хэмээн андуурч байснаа хүлээн зөвшөөрч эхлээд байгаа ч амьд системүүдэд агуулагддаг цогц органик молекулуудын хоорондох гомологийг илрүүлсэн хэмээн шинээр асуудал дэвшүүлж эхлээд байна. Тэдгээрийн нэг нь цусны улаан бөөмд хүчилтөрөгчийг тээгч протейн болон гемоглобин юм. Энэ протейн нь бараг бүх сээр нуруутан, бас зарим сээр нуруугүй амьтдаас (өтнүүд, далайн од, хавтаст хясаанууд болон шавьжнууд), мөн зарим бактеруудаас ч олдсон. Химийн үүднээс ямар ч нөхцөлд молекулуудын ижил төрлүүд иж бүрэн, бүрэн хамааралтай байлаа гээд үүнд хувьслын нотолгоо байхгүй юм. Хэрвээ хувьсал явагдсан байлаа гэхэд гемоглобин хэрхэн хөгжиж ирснийг зураглах нь боломжтой болж таарна. Гэвч үүнийг зураглаж чадахгүй. Харин бүтээлийн онолчийн хувьд, гемоглобин нь иж бүрэн, бүрэн хамааралтай байдаг нь Бүтээгч үүнийг Өөрийн төлөвлөгөөнийхөө аль ч хэсэгт хэрэглэж болохоор тооцоолсных юм.

Алдагдсан холбоосууд

Монгол хэлнээ чулуужсан үлдэгдэл, малтмал хэмээн буулгадаг англи хэлний fossil хэмээх үг нь “малтаж гаргасан зүйл” гэсэн утгатай fossilis гэдэг латин үгнээс гаралтай үг юм. Өдгөө энэ үг нь чулуун давхаргуудад хадгалагдан үлдсэн эртний амьд биетүүдийн ул мөр, ором, чулуужсан бие, шарил гэсэн утгаар хэрэглэгдэж байна. Энэ нь амьтан болон ургамлын иш, навч, хуяг, яс, шүд зэрэг хатуу хэсгүүдийн үлдэц байж болохоос гадна бас арьс, өтгөн ялгадас зэрэг зөөлөн хэсгүүдийн үлдэц, мөн хөлийн мөр зэрэг тухайн амьтны амьддаа үлдээсэн ул мөр нь байж болдог. Бүх тунамал чулуулгуудаас олддог бүх чулуужсан үлдэгдлүүдийн хувьд эдгээрийг хамтад нь чулуужсан давхарга (эсвэл бичлэг ч гэх) гэж нэрлэгддэг.

Амьд ертөнцийн үечилсэн хувьсал нь урт удаан хугацааны турш үргэлжилсэн гэж Чарльз Дарвин таамаглал дэвшүүлсэн. Хэрвээ энэ нь болсон бол та нэг төрлийн амьд биет нөгөө төрлийн амьд биет рүү шилжсэн үечилсэн хувьслын баримтыг чулуужсан давхаргаас олж харах болно. Гэсэн ч нэг амьд биетийн нөгөө амьд биет рүү шилжих үеийн “биет” чулуужсан давхаргад хадгалагдан үлдсэнгүй. Амьтны нэгэн төрөл доторх олон зүйлүүдийн жишээнүүд болон олдворууд (жишээ нь, зааны, эсвэл үлэг гүрвэлийн өөр өөр зүйлүүд) олддог. Гэхдээ өөр өөр төрлийн амьтдын шилжилтийн үеийн жишээ огт байдаггүй. Бүтээлийн онолчид хийгээд хувьслын онолчдын аль аль нь тунамал чулуулгуудаас нэг төрлийн амьтан, нөгөө төрөл рүү удаан хугацаанд, аажим аажмаар шилжсэн завсрын үеийн биетүүд олдоогүйг хүлээн зөвшөөрдөг. Үүнийг арай өөрөөр хэлбэл, шилжилтийн биетүүд алдагдсан хэрэг бөгөөд үүнийг “алдагдсан холбоосууд” гэж нэрлэдэг.

Чарльз Дарвин өөрийнхөө онолыг батлах чулуужсан биетүүд байхгүй байгааг ойлгосон бөгөөд үүнийг Зүйлийн үүсэл гэж номондоо ийнхүү бичин үлдээжээ:

Завсрын үеийн биетүүд дэлхий дээр үнэхээр их хэмжээгээр хадгалагдан үлдсэн байх ёстой. Яагаад геологийн эвшил бүрт, давхарга бүрт энэ завсрын холбоосууд байдаггүй билээ? Энэхүү органик гинжин хэлхээсийн үе бүрдэл хэсгүүдийг геологи гаргаж ирэхгүй байгаа нь миний онолыг үгүйсгэх хамгийн ойлгомжтой бөгөөд хамгийн аюултай тал юм.³

Эдгээр үгсийг бичихдээ Чарльз Дарвин шилжилтийн биетүүд байхгүй байгаа явдлыг чулуужсан давхаргын “туйлын төгс бус байдал” гэж үзсэн байна. Тэр үеэс хойш хэдийгээр хэдэн сая чулуужсан биетүүд олдсон боловч тэдгээрийн дунд шилжилтийн биетүүд байхгүй л байна. Чулуужсан давхарга нэг төрлийн амьтан нөгөө төрлийн амьтан болсон үргэлжилсэн хөгжлийг харуулахгүй байгаа бөгөөд харин ч өөр өөр төрлийн амьтад энэ нь тэрний өвөг төрөл нь, эсвэл тэр нь энэнээс үүссэн удмынх нь төрөл гээд хэлчихмээр хоорондын бүрэн хамаарал огт байхгүй өөр өөр төрлийн амьтдыг л бидэнд харуулсаар байна.

Завсрын биетүүд ихээр агуулагдсан байж магадгүй гэж таамаглагдсан газрууд чулуун давхаргад олон байдаг ч тэр дундаас онцлоод хэлчихмээр газар одоо болтол алга л байна. Учир нь тэдгээр газруудаас завсрын биетүүд гарч ирээгүй. Бүх хувьслын онолчид маш их эргэлзээтэй шилжилтийн биетүүдийн нэгэн жишээг (ө.х., адуу) маш их хэрэглэдэг. Гэхдээ ингэж хэрэглэхдээ тэд маргахын аргагүй мянган мянган жишээнүүдийг бидэнд үзүүлэх учиртай. Cetacean (халимнууд, дельфинүүд, далайн гахайнууд), sirenia (ламантинууд, дугонгууд, далайн үхрүүд), pinnipedia (далайн арслангууд, далайн хавнууд, далайн морьнууд), имжнүүд, сарьсан багваахайнууд, тэмээлзгэнүүд болон аалзнууд зэрэг зарим илүү этгээд төрлийн амьтдын чулуужсан биетүүдийн тухайд үүнийг бүр илүү онцолмоор байна.

Зарим чулуужсан биетүүдийг хүний хувьслын шилжилтийн биетүүд гэж нэрлэдэг. Ийнхүү алдагдсан холбоос хэмээн хамгийн ихээр нэрлэж буй биетүүдийг дараах гурван бүлэгт хуваадаг: мөхсөн мич, одоо ч байгаа мич, хүн. Дараах хүснэгтэнд тэдгээрийн ангилал хийгээд шинжлэх ухааны нийтлэг нэрүүдийг үзүүллээ.

Нэр	Энэ нь юу вэ?*
Australopithecus afarensis, жишээ “Lucy”	Мөхсөн мич
Australopithecus africanus	Мөхсөн мич
Australopithecus boisei	Мөхсөн мич
Australopithecus robustus	Мөхсөн мич
Pan troglodytes болон Pan paniscus (шимпанзе)	Одоо ч байгаа мич
Gorilla gorilla болон Gorilla beringei (горилла)	Одоо ч байгаа мич
Pongo pygmaeus болон Pongo abelii (орангутан)	Одоо ч байгаа мич
Ramapithecus	Мөхсөн мич (мөхсөн орангутан)
Homo habilis	Энэ ангилалыг хүний болон мичний чулуужсан биетүүдийн холимог гэж хэлдэг
Homo floresiensis	Хүн (тарваган хүн, одой хүн)
Homo ergaster	Хүн
Homo erectus, жишээ “Peking man” болон “Java man”	Хүн**
Homo neanderthalensis (Neanderthals)	Хүн
Homo heidelbergensis	Хүн
Homo sapiens (орчин үеийн болон эрт дээр үеийн)	Хүн
* Эдгээр чулуужсан биетүүдийн үнэн зөв ангилал нь үнэн зөв эхлэлийн цэг дээр тулгуурлах учиртай. Зарим чулуужмалууд ангилагдаагүй байгаа. Хүн гэж нэрлэгдсэн зарим нэг нь (Homo heidelbergensis, Homo erectus, г.м.) үнэндээ өөрчлөлт хэлбэлзлийг (variation) үзүүлдэг боловч тэд бол хүн юм. Энэ нь бас өөр өөр төрлийн мичнүүдийн хувьд ч хамаатай. Хувьслыг бус өөрчлөлт хэлбэлзлийг бид Библийн тодорхой өгүүлж буй бичээсүүдээс олж харж болно. ** Энэ хоёр ангиллын ихэнх хэсгүүдийн хувьд анатомийн хувьд хүнтэй төстэй. Гэвч Homo erectus ангилалд багтсан олон тооны олдворууд нь хүн гэхээсээ илүү мич дүрст (apelike) олдворууд байдаг. Эдгээр мич дүрст олдворуудыг дахин ангилах шаардлага зүй ёсоор гарч ирээд байгаа.⁴

Алдагдсан шилжилтийн биетүүдийн олдворууд олдоно гэж “найдах”-аас өөр сонголт хувьслын онолчдод байхгүй нь ойлгомжтой.

Шинэ төрлийн амьтдын хувьсал гэж үү?

Чарльз Дарвин Галапагосын арлуудаар аялж ирэхдээ өөр өөр арлуудад байдаг өөр өөр төрлийн шувуудыг авч ирсэн байна. Тэрээр тэдний өөр өөр хэлбэртэй хошуунуудыг ажиглаад энэ нь тэдний хооллох нөхцөл байдалд нь гайхалтай дасан зохицсоныг олж ажиглажээ. Энэхүү ажиглалтандаа тулгуурлан эдгээр шувууд нь урьд нэгэн цагт эдгээр арлуудад нисэн ирж нутагшсан хос шувууны юм уу, эсвэл сүрэг шувуудын үр удам бөгөөд аль арал дээр нутагшин, юугаар хооллож байснаасаа шалтгаалан байгалийн шалгарлаар ийнхүү хошуунууд нь өөр өөр болон хөгжжээ хэмээн Дарвин дүгнэсэн байна. Эдгээр энгийн ажиглалтууд болон дүгнэлтүүдээрээ Дарвин зөвхөн зүйлүүдийн хувьслын санааг төдийгүй химийн биетүүдээс химийн хувьсал явагдсан гэсэн санааг ч хөгжүүлсэн юм.

Гэхдээ өөр өөр арлуудаас олдсон, өөр өөр төрлийн хоол хүнстэй, өөр өөр хошуунуудтай эдгээр шувуудын талаар Дарвин чухамдаа юу ажигласан болохыг бид тодорхой ойлгох ёстой. Тэрээр юуг санал болгосон юм бэ? Эдгээр шувууд нь нэгэн хос шувууны юм уу, эсвэл нэгэн сүрэг шувуудын үр удам хэмээн тэрээр санаагаа дэвшүүлсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, эдгээр шувууд нь шувуудаас гаралтай бөгөөд тэд өөрийн төрлийн үр удмаа үлдээсэн гэж тэрээр санаагаа дэвшүүлжээ. Энэ бол Эхлэл 1-р бүлэг дээр Библийн өгүүлдэг зүйлтэй яг таг авцалддаг юм.

Түүнээс энэ нь хэн ч урьд үзэж харж байгаагүй нэг төрлийн амьтан болон ургамал нь тэс өөр төрөл рүү хувьссаныг харуулж байгаа хэрэг биш ээ. Хэдийгээр Дарвин ингэж хувьссан гэж санал дэвшүүлсэн ч үүнийг ажиглаагүй. Эхлэл 1-р бүлэгт Библийн цохон тэмдэглэснээр ургамлууд хийгээд амьтад нь өөрийн төрлийн үр удмаа үлдээнэ гэснийг батлах мянган мянган төрлийн ургамал, амьтад өдгөө ч дэлхий дээр оршсоор байна.

Ургамал, амьтад өөрийн төрлийн үр удмаа үлдээдгийг бид ажигладаг. Чарльз Дарвин ч мөн Галапагосын арлуудын шувуудаас үүнийг л ажигласан. Жишээлбэл, бид Брассикагийн олон янзын соортуудыг хардаг. Буржгар байцаа, бөөрөнхий байцаа, цэцэгт байцаа зэрэг нь бүгд зэрлэг Brassica oleracea-гийн соортууд юм. Цаашилбал, төрөл зүйлийн өөр нэгэн төгс жишээ бол монгол банхараас эхлүүлээд спаниель, терриер, бульдог, герман хоньч ноход, ирланд хоньч ноход гээд хэдэн зуун зүйлийн ноход юм. Эдгээр нь бүгд хоорондоо болон чононуудтай, цөөвөр чононуудтай, австралийн зэрлэг ноходтой, талын чононуудтай үржилд орох чадвартай юм. Учир нь эдгээр нь бүгд Ноагийн хөвөгч авдарт орон усан галваас амьд үлдсэн нохойн төрлийн хоёр төлөөлөгчийн үр удмууд билээ.

Дүгнэлт

Библи хувьслыг заадаггүй болохыг бид харлаа. Хувьслын онолчдын лабораторийн нөхцөлд амьд системүүдийг бүтээх гэсэн бүтэлгүйтсэн оролдлогыг эс тооцвол химийн хувьсал болон их тэсрэлтийн хөдөлшгүй нотолгоо огт байхгүй. Амьд системүүдийн бүтцийн ижил төсөөтэй байдал нь нэгэн өвөгтэй гэхээсээ илүү нийтлэг нэгэн загвартай гэдгийн баталгаа болдог гэвэл илүү үнэмшилтэй юм. Чулуужсан амьд биетүүдийн хэдэн тэрбум олдворуудаас амьд биетүүдийн үндсэн төрлүүдээс өөр төрөл рүү шилжин хувьсах үеийнх болов уу гэж хэлмээр нэг ч олдвор олдоогүй ээ.

Хэдийгээр байгалийн шалгарал (байгалийн нөхцөл байдлаас шалтгаалан үйлдэгдсэн) болон зохиомол шалгарлаар (үржигчдээр үйлдэгдсэн) ургамал, амьтдын өөр өөр төрлүүдийг төрөл дотор нь үлэмж олон зүйл, соортууд болгон өсгөн үржүүлжээ. Харин нэг төрлийн ургамал, амьтнаас шал төрөл бий болно гэдэг боломжгүй болох нь батлагдсан юм. Үржил хэзээ ч нэг төрлөөс нөгөө төрөл рүү “хил” давж байсангүй. Иймэрхүү хувьсал хэзээ ч ажиглагдаагүй юм. Энэ зүйлийг хувьслын онолч профессор Ричард Давкинс цохон тэмдэглэсэн бөгөөд тэрээр ярилцлагатаа хувьслыг ажиглан судалсан талаар дурдаад “Яг ийм процесс явагдсан гэхээр зүйл өдгөө хүртэл ажиглагдаагүй”⁵ хэмээн нэмж хэлсэн байна.

Тэмдэглэл

T. Mortenson, Evolution vs. creation: the order of events matters! www.answersingenesis.org/docs2006/0404order.asp
G. Johnson and P. Raven, Biology, Holt, Rinehart, and Winston, Austin, Texas, 2006, 286.
C. Darwin, The Origin of Species, Penguin Books, London, 1968, 291.
For more on supposed human evolution, see chapter 4, “Did humans really evolve from ape-like creatures?” in K. Ham et al., War of the Worldviews, Master Books, Green Forest, Arkansas, 2006.
www.pbs.org/now/transcript/transcript349_full.html#dawkins.

Мэдээллийн эх сурвалж: www.answersingenesis.org

Монгол хэлнээ хөрвүүлсэн: С.Баатарзул

Энэ нийтлэлийг татах авах

Булангийн Тулгуур ЧУЛУУ - Тэр хэн бэ? (комикс)

2010-03-30T13:48:00.003+08:00

Амилалтын баярыг угтуулан урьд нь орчуулан хуучин блогтоо нийтэлж байсан комиксыг орууллаа

Амилалтын баярын гол цөм нь мэдээж Есүс Христ, Түүний үхэл ба амилалтаар дамжуулан бүрэн дүүрэн гүйцэлдсэн авралын ажил юм. Тиймээс Жэк Чикийн комиксоос Есүс Христийн тухай ТЭР ХЭН БЭ? хэмээх комиксийг орчуулан, slideshow хэлбэрээр орууллаа. Есүс Христийг танин мэдэх гайхамшигт аялалд чинь бага ч болов нэмэр болох болов уу.

Хэрэв уншиж амжилгүй солигдоод байвал зогсоож байгаад хойш, урагш явуулах товчлуурыг ашиглан өөртөө нийцүүлэн уншина биз дээ...

ДАГАЛДАГЧ ПЕТР

2010-03-30T11:49:00.002+08:00

Нийтлэлийг бичсэн: Г.Энхчимэг

Петр хэн байсан бэ? Христчин хүмүүсийн хувьд Петр арван хоёр дагалдагчийн гол удирдагч байсан гэж хэлэгддэг бол Ромын католик шашны хувьд Петрийг Ромын анхны хамба лам гэж үздэг байна. Матай 16:17-с харвал Петрийн "–Та бол Христ, амьд Бурханы Хүү мөн" гэж хэлсний дараа Есүс түүнд "–Барионы Симон оо, чи ерөөлтэй еэ! Учир нь чамд мах цус нь биш, харин тэнгэр дэх Миний Эцэг илчилсэн юм. Би мөн чамд хэлье. Чи бол Петр. Энэ хадан дээр Би Өөрийн чуулганыг босгох бөгөөд түүнийг Үхэгсдийн орны хаалга дийлэхгүй. Би чамд тэнгэрийн хаанчлалын түлхүүрийг өгнө. Чи газар дээр юу холбоно, тэр нь тэнгэрт холбогдоно. Газар дээр юуг тайлна, тэр нь тэнгэрт тайлагдах болно" гэлээ. Энэ нь Петрт хүсэл найдвар тавьсан мөн ажлаа даатгасан Эзэний дуу хоолой юм.

Есүс Петрийг ерөөж, хадан суурь нэрлэсэн. Католик урсгалд хамбын эрх Бурханаас өгөгдсөн эрх учраас дээгүүр эрх мэдэл гэж үздэг нь библийн энэхүү ишлэлтэй холбоотой байдаг ажээ. Тэгэхээр Петрийн Есүсийг энэ дэлхий дээр амьдрах үед нь хамт алхаж байсан туршлага төдийгүй Түүнийг тэнгэрийн улс руу явсны дараа юу зааж байсан талаар суралцъя. Петр юу харсан хийгээд бид нар юу сурч болох вэ гэдэг талаар сурахыг хүсэж байна.

Петрийн амьдралд Есүс ирсэн түүхээс

Симон Петрийн дагалдагчийн амьдралаас харвал эцэс хүртэл тусалж өөрийнхөө ажилд хэрэглэж байгаа Есүс хоньчны удирдлагыг харж болох юм. Петр Капернаум гэгдэх тосгоны жирийн нэгэн загасчин бөгөөд Симон гэдэг нэртэй. Хожим нь Есүс нэрийг нь өөрчлөн хадан суурь буюу Петр хэмээн дуудах болсон. Ззагасчилан амьдралаа залгуулдаг байсан тэрээр Намайг дага гэсэн дуудлагыг авснаас хойш амьдрал нь өөрчлөгдөж, Есүсийг энэ дэлхий дээр байх үе хийгээд энэ дэлхийгээс авагдах үйл явцыг бүгдийг харж байсан хүмүүсийн нэг юм. Тэрээр Есүсийн хүмүүсийг эдгээж байгааг, хүмүүст номлож байгааг хамт байна харж байсан. Мөн Есүстэй хамт хооллож, алхаж, дуулж байсан. Петр Есүсийн зовлон болон алдрыг харсан. Мөн дахин амилсан Есүсийг харсан төдийгүй тэнгэр руу одоход нь Түүнийг мөн харж байсан. Түүний дагалдагчийн амьдралд эргэж буцсан, урваж байсан түүх хийгээд Бурханы хайрыг мэдэрч, гэмшиж өөрчлөгдөж, хадан суурь болон хэрэглэгдсэн онцлогуудыг харж болох юм.

Матай 4:18-20-г үзвэл “Тэр Галил нуурын эргээр явж байхдаа ах дүү болох Петр гэгддэг Симон, Түүний дүү Андрей нарыг нууранд тор тавьж байгааг харжээ. Тэд загасчид аж. Есүс тэдэнд –Намайг дага, Би та нарыг хүмүүсийн загасчин болгоно гэв. Тэд тэр даруй тороо орхиж Түүнийг дагалаа”. Энэ цагаас эхлэн Петрийн амьдрал Есүстэй холбогдсон.

1-рт. Петрийн туршлага буюу нүдээрээ харсан гайхамшиг

Есүс Петрийн гэрт зочилж хадам эхийнх нь халуун өвчийг эдгээсэн (Марк 1:30-31)

Синагогийн ахлагч Иайрийн охин үхсэн байхад амилуулахад хамт гэр лүү нь орж нүдээрээ харсан гурван дагалдагчийн нэг Петр байсан (Лук 8:50-55)

Шөнөжингөө загасчлаад юу ч бариагүй байсан Петр болон бусад дагалдагчид Түүний хэлсэн дагуу тороо хаяад завь дүүрэн загас барив(Лук 5:1-11). Энэ үйл явдлын үеэр Петр Есүсийн хөлд сөгдөн – Эзэн, би нүгэлт хүн тул надаас холдооч гэлээ. Энэ үед Петрийн анх дуудсан үеийн талаар хэлдэг бөгөөд Лук номон дээр Петр Есүсийн дуудлагыг авахдаа түүний өмнө өвдөг сөгдсөн гэж бичсэн байна.

Петр усан дээгүүр алхсан. Матай 14:28-33-г үзвэл Петр “- Эзэн, хэрэв Та мөн юм бол, усан дээгүүр алхаж Өөр уруу тань ирэхийг надад тушаагаач гэхэд Тэр –Ир гэлээ. Петр завинаасаа гарч, усан дээгүүр алхлан Есүс руу явав”. Энэ үед Петр Есүсийг хараад алхаж чадсан бөгөөд ширүүн давалгаа болон салхинаас айснаасаа болж усанд живж эхэлсэн.

Петр багшийнхаа тушаасны дагуу дуулгавартай даган тэнгис руу очин дэгээгээ хаяснаас амандаа зоосон мөнгө бүхий загас барьсан. Матай 17:24-27

Есүс гурван шавиа дагуулан ууланд гарч, тэдний өмнө хувирч өөрчлөгдөн Мосе Елиатай ярилцахад Петр хамт байсан.

Матай 10-р бүлэг дээр Есүс дагалдагчидаа зэргэлдээх суурингууд руу хоёр хоёроор илгээж , шавь нар гайхамшиг харсан тухай тэмдэглэсэн байна.

2-рт. Петрийн зан чанарын онцлог

Одоо Петрийн зан чанараас нь авч үзье. Тэгвэл өдөр тутмын амьдрал дээрээс нь Петрээс ямар зан чанарууд гарч байваа. Дагалдагчид дундаас асуулт их асуудаг, их ярьдаг нэгэн нь байсан.

Петр дагалдагчид дотроос өөрийн бодол санаагаа шуудхан хэлдэг, асуулт их асуудаг нэгэн байсан юм шиг санагдсан. Нэгэн удаа Есүс шавь нараасаа хүмүүс өөрийнх нь талаар хэн гэж ярьж байгаа асуусны дараа Петр шуудхан Та бол Бурханы Христ гэж илэрхийлсэн.

Есүстэй хамт ууланд гараад тэдний өмнө хувирч өөрчлөгдөхөд “Петр Есүст –Эзэн, энд байгаа маань бидэнд сайн боллоо. Хэрэв таныг хүсвэл энд гурван цацар барьж өгье. Нэгийг нь Танд, нэгийг нь Мосед, нэгийг нь Елиад зориулъя ” (Матай 17:4)

Мөн Есүс уучлалын талаар зарлиг зааж байхад Петр “-Эзэн, хэрэв ах дүү маань миний эсрэг нүгэл үйлдэхэд би хэдэн удаа түүнийг уучлах вэ? Долоон удаа юу гэхэд нь Есүс –Би чамд долоон удаа гэж хэлэхгүй. Харин дал дахин долоон удаа гэж хэлье.”

Марк 14:29 “Гэтэл Петр Түүнд –Хэдийгээр бүх хүмүүс бүдэрсэн ч би бүдрэхгүй ”

Энэ мэтчилэн харвал Петрийн зан чанар нэг талаасаа хэнэггүй,ойлголцоход амархан зан чанартай, юу бодсон тэрийгээ шуудхан хэлчихдэг нэгэн байжээ. Гэсэн хирнээ Есүсийг үгийг сонсон анхааруулга авсан хирнээ үгүйсгэсэн байдлаас нь харвал ойлгоход хэцүү зан чанартай хүнээр харагдаж байна. Яагаад энэ хүний зан чанараас харсан бэ гэвэл, тэрээр биднээс ялгагдаад байхаар онцлоггүй нэгэн бөгөөд бидний л адил асууж шалгааж, эргэлзэж, алдаж будилж явсан гэдгийг харсан. Заримдаа Есүсийг дагах нь өөр хүний, тусгай хүний л хийх ёстой ажил юм шиг хүмүүс бодогддог. Харин Бурхан биднийг сонгон авахдаа ямар нэгэн онцлог байдлыг харан сонгосон бус харин хүсэл найдвар тавин сонгосон гэдгийг харж болно.

Петрийн амьдралд гарсан өөрчлөлт

Петр Есүстэй үргэлж хамт байж, суралцаж байсан хэдий ч Түүний хэлсний дагуу Есүсийг баригдаад шүүгдэх үед дагалдагч нь биш гэж үгүйсгэдэг. Петрийн гэмшиж өөрийгөө харсан ишлэл бол Лук 22:62 “Тэгээд гадагч гарч, гашуудан уйлав.” Энэ үеэс эхлэн Петр өөрийнхөө сул дорой байдал болон гэмтэй байдлыг гэмшсэн тэгээд өөрчлөгдсөн. Мөн дараа нь бусад дагалдагчдыг дуудан хуучин амьдрал руугаа эргэдэг. Энэ үйл явдал Иохан 21-р бүлэгээс харж болно. Шөнөжингөө загасчлаад юу бариагүй ядарчихсан тэдэн дээр дахин амилсан Есүс үзэгдэн тэдэнд загас шаран өглөөний цай бэлтгэж өгөнгөө Петрт дахин Бурханы хоньдыг хайрлан тэдэнд үйлчлэх үүргийг нь сануулан өгдөг. Есүс нь ийнхүү бидний алдаа гаргасан ч гэсэн уучилж, эцэс хүртэл нь тусалж, Петрийн доторх шархыг эдгээж өгсөн шигээ биднийг ч гэсэн эдгээж тусалж байдаг хайрын Эзэн юм. Мөн Үйлс номыг харвал Петр бусад 12 дагалдагчийг ахлан анхны сүм цуглааныг үүсгэн, сайн мэдээ дэлгэрүүлсэн үйлс бичигдсэн байна. Мөн дагалдагч Петр 1,2-р Петр номыг бичсэн. Түүний бичсэн захидлуудаас түүний итгэлийн гэрчлэлүүдийг харж болох юм. Зарим нэгээс жишээ авъя.

1Петр 1:7 “Ингэснээр та нарын итгэлийн шалгуур нь галаар шалгах боловч мөхөх алтнаас ч илүү үнэтэй байн, Есүс Христийн илчлэлт дээр магтаал, алдар, хүндэтгэлд хүрэх юм”. Петрийн хувьд итгэлийн шалгууртай тулсан бөгөөд түүний хувьд энэ үед унасан хэдий ч үргэлж хамт байж хамгаалдаг Есүсийг сурсан. 9-р зүйлийг үзвэл “Ингэхдээ та нар итгэлийнхээ үр дүнд, сэтгэлийн авралыг олж авна” гэсэн байна.

Мөн Есүстэй хамт алхаж, амьдарч явахдаа өөртөө хамт байгаа Бурханыг мэдсэн төдийгүй түүний үг нь хүртэл мөнхөд амьд гэдгийг гэрчилж байна. “Учир нь та нар устах үрээс бус, харин үл устах үрээс буюу Бурханы амьд, оршин буй үгээр дамжуулан дахин төрсөн билээ”.

2:21-р ишлэлийг харвал, “Учир нь та нар энэхүү зорилгын төлөө дуудагдсан билээ. Яагаад гэвэл та нарыг Өөрийнхөө мөрөөр дагуулахын тулд та нарт үлгэр дуурайллыг үлдээн, Христ та нарын төлөө зовлон эдэлсэн” Петр энэ хэсэгт Есүсийн дагалдагчдын мөн чанарыг хэлж байна. Есүсийн дагалдагч хүнд зовлон хавчлага хэцүү зүйл тохиох хэдий ч үлгэр болсон Есүсийг харж түүний замаар алхахыг зааж байна. Петрийг МЭ 64 онд Эзэн хаан Нерогийн эхлүүлсэн аймшигт хавчлагын үеэр түүнийг толгойг нь уруу харуулан цовдлосон байна.

Дүгнэлт: Бид нарт хандсан Есүсийн хайр нь биднийг урамшуулж, дэмжиж босгож, эмчилж өгдөг хайр юм. Бурхан бид нарыг дагалдагчаар удирдахдаа зөвхөн өөрийнхөө ажлыг хийлгэхэд бус бидний доторх хүнийг маань өөрчилж, эрүүл болгож өгч байдаг. Бурханы дасгалжуулалт нь хүртэл хайр байдаг гэдгийг сурлаа. Эзэн хүн бүрийг амьдралыг өөрчилж, сайн дагалдагчдаар өөрчилж өгөхийг гуйж байна.

Мөн өөр нэг харсан зүйл бол Петрийн хоёр өөр төрхийг харж болох юм. Петр бусдыгаа уруу татаад хуучин амьдрал руугаа буцаж байсан түүх бий (Иохан 21-р бүлэг). Мөн гэмшиж өөрчлөгдсөний дараа Петр бусад дагалдагчаа ахалж сайн мэдээний гайхамшигтай үйлсүүдийг мөн хийсэн (үйлс номоос уншиж болно). Тиймээс бид нар өөрчлөгдөн бие биенийгээ босгодог, урамшуулдаг дагалдагчдаар Эзэний ажилд хэрэглэгдэхийг ерөөн урамшуулж байна.

Ганц үг: Есүст итгэх нь миний сонголт юм шиг харагддаг ч, үнэндээ энэ нь Бурханаас бидэнд өгөгдсөн бэлэг буюу бидэнд өгөгдсөн хувь тавилан юм.

Зохиогчийн зөвшөөрлөөр нийтлэв.

Булангийн Тулгуур ЧУЛУУ блог хуудас

Eagle TV Амьдралын өнгө нэвтрүүлэг сэтгэлд хүрсэн

2010-02-24T19:13:00.001+08:00

Монголдоо цорын ганц христитгэлт телевиз болох Ийгл ТВ-ийн нэвтрүүлгүүдийг би хааяа үзэх дуртай. Гэхдээ би Солонгост байгаа болохоор мэдээж интернэтээр вэб хуудсаас нь л үзнэ. Хааяа шууд цацалтыг нь үзнэ. Хааяа хадгалагдсан нэвтрүүлгүүдийг нь үзнэ...

Тэр дундаа ихэвчлэн христитгэлт нэвтрүүлгүүдийг нь үздэг дээ. Саяхан вэб хуудсан дээрээс нь Амьдралын Өнгө нэвтрүүлгийнх нь бүх дугааруудыг үзлээ. Сэтгэл үнэхээр их хөдөлсөн шүү. Тэр олон хүмүүсийн гэрчлэлүүд Их ЭЗЭНий агуу хайр хэрхэн хүмүүсийн амьдралд урсан орж, ундран оргилдгийг нүднээ тодхон харуулах аж.
Сэтгэлд үнэхээр их хүрсэн. Тийм болохоор би танд ч бас Ийгл ТВ-ийн Христийн нэвтрүүлгүүдийг санал болгоё. Тэр дундаа Амьдралын өнгө нэвтрүүлгүүдийг нь үзээрэй. Бурхан Монгол оронд, монгол хүмүүсийн амьдралд яаж ажиллаж байгааг та тодхон харах болно. Бурхан та бидэнтэй л адилхан тэдгээр хүмүүсийн амьдралд тийнхүү гайхалтайгаар ажилласан бол таны амьдралд ч мөн тийн ажиллахгүй гэж үү? Таныг ч мөн тэдгээр хүмүүс шиг өөрчилж, тэдгээр хүмүүс шиг агуугаар ашиглахгүй гэж үү?

Тиймээ, Бурхан тэдний амьдралд үйлдсэн гайхамшигт үйлсээ таны амьдралд ч мөн үйлдэх болно. Магадгүй түүнээс ч илүү байж болох юм...

За ингээд би танд Амьдралын Өнгө нэвтрүүлгийг санал болгож байна. Нэвтрүүлгийн дугааруудыг дараах хаягаар орж хүлээн авч үзээрэй.

http://eagle-tv.mn/mn/index.php?option=com_content&view=article&id=2504:2009-11-23-10-07-10&catid=76:2008-08-30-05-16-25&Itemid=331

Ертөнцийг үзэх үзлийн тулаан-2: Хуурамч үнэн, хуурмаг итгэл

2010-02-21T17:32:00.005+08:00

Саяхан нэгэн залуутай ярилцаж байгаад христитгэлийн талаар сэдэв хөндөн ярилцлаа. Мань хүн нүд нь эргэлдээд үгүйсгэхээр яаран байгаа нь илт. “... Бурхан байгаа юм бол байгааг нь надад батлаад аль” гээд л сэдэв хөндөв үү, үгүй юу асаж эхлэв. Ийнхүү бидний яриа цааш үргэлжилж мань хүн энд, тэндхийн янз бүрийн зүйлүүдийг хольж хутган асуух, дайрах нь зэрэгцсээр цаг нилээд авсан боловч тоймтой үр дүнд хэн хэн маань хүрсэнгүй.

Христэд итгэснээсээ хойш би иймэрхүү залуустай нилээд олон таарч, маргах үедээ маргаж, ном хаялцах үедээ хаялцаж, ятгах үедээ ятгаж, юу гэж хэлэхээ мэдэхгүй арга мухардах үедээ ч мухардаж л байсан. Гэхдээ энэ залуутай ийнхүү ярилцсанаас хойш би нилээд хэд хоног “яагаад хүмүүс сайн мэдээг хүлээн авахдаа ийм хаалттай, хөшүүн байна вэ?” хэмээн нилээд бодов. Бас интернэтээс зарим нэг пастор, номлогч, судлаач, авралын зар тараагч зэрэг хүмүүсийн нийтлэл, ярилцлагуудыг олж уншлаа. Түүний хажуугаар нилээд хэдэн ном гүйлгэн харав. Энэ бүхний эцэст оюун бодолд минь нэгэн зураглал бууж ирснийг тантай хуваалцъя.

Answers In Genesis хэмээх байгууллагын үүсгэн байгуулагчдын нэг, захирал Кен Хам “Already Gone” гэдэг номынхоо эхэнд нэгэн сонирхолтой дүгнэлт-оршилыг тавьсан нь анхаарлыг минь онцгой татсан юм. Тэрээр номын эхэнд Английн нүсэр том, уран хийцтэй, он удаан жилүүдийг элээсэн эртний сонгодог сүмийн барилгуудыг нүднээ харагдтал дүрслэн өгүүлжээ. Гэвч зуун зуун жилийн туршид түмэн олон хөлхөлдөж, Бурханы Үгийг сонсон, Христийн хаант улс хэмээгдэн нэрлэгдэхдээ хүртэл тулж явсан Европын, тэр дундаа английн энэхүү сонгодог сүмийн барилгуудын дотор олон жилийн өмнөөс олны хөл тасарч, хэд гуравхан хүнийг эс тооцвол хүн бараг үзэгдэхээ больжээ. Ийнхүү цааш нь зохиогч дэлхийн хоёрдугаар дайны дараахнаас онцгойлон 1960-аад оноос английн сүм чуулгануудаас хүмүүс дайжин явах “их нүүдэл” эхэлж, эдүгээ ийнхүү английн сүмийн барилгууд хүнгүй ханхайх эртний дурсгалт уран барилга төдийхөн болсныг өгүүлжээ. Түүний дурдсанаар энэхүү чуулганаас дайжих “их нүүдэл” эдүгээ Америкт эрчээ авч эхэлж байгаа бөгөөд энэ нь ялангуяа өсвөр насныхны дунд маш их ажиглагдаж байгаа аж. Тэрээр энэ талаар нилээд нарийн судалгаа хийснээ өгүүлэн энэ ном цааш өрнөнө...

Мөн бусад судлаачид, пасторууд, илгээлтийн эзэд, номлогчид ч энэхүү “их нүүдэл”-д санаа зовон уг учир шалтгаан хийгээд авбал зохих арга хэмжээнүүдийн талаар өөр өөрсдийн байр суурийг илэрхийлцгээж байна. Гэтэл эдүгээ миний амьдарч буй Солонгос оронд хүртэл иймэрхүү үйл явц ажиглагдах аж. Уг нь энэ оронд христитгэлийг хүлээж авснаар агуу тэсрэлт болж, гайхамшигтайгаар өөрчлөлт явагдаж байсан юм. Эдүгээ ч христитгэгчдийн тоо хийгээд сүм чуулганы тоо, илгээлтийн эздийн тоогоороо дэлхийд тэргүүлэгчдийн эгнээнд энэ улс багтдаг. Гэвч яг христитгэгчдийнх нь дунд ороод, чуулганд хамрагддаг хийгээд хамрагддаггүй залуустай уулзаж нөхөрлөөд явахад чуулган хийгээд христитгэлийн талаар, мөн нийгэмд амьдралаа авч явах хийгээд цаашдын амьдралынхаа талаар тэдний бодол, хандлага, аливааг үзэх ертөнцийг үзэх үзэл зэрэг нь нилээд ээдрээтэй, эргэлзэнгүй байх нь ажиглагдах аж. Мэдээж бүгд тийм биш л дээ. Христэд бүх зүрхээрээ итгэн найддаг залуус бас бий. Гэвч залуусын дунд дээрх хандлага нилээд газар авчээ. Сүм чуулган дотор ч ялгаа байхгүй. Нийгэмдээ, улс орондоо, хүмүүст нөлөөлөх чуулганы нөлөөлөл эрс багассан нь мөн ажиглагдах аж.

Сүүлийн 30-аад жилд энэ улсын эдийн засаг нилээд үсрэнгүй хөгжсөнөөр эдүгээ дэлхийн хамгийн том зах зээлтэй 20 улсын (G20) нэгэнд Солонгос багтах болсны дээр энэ улс христитгэгчдийн тоогоороо ч нилээд өндөрт тооцогддог. Энэ 2 хүчин зүйлтэй уялдаад солонгосын сүм чуулгануудын мөнгөн хуримтлал ч нийтлэг дүнгээрээ нилээд ихэсжээ (гэхдээ санхүүгийн нилээд хүнд нөхцөлтэй чуулганууд ч байх юм билээ). Үүнийгээ даган сүм чуулганд үйлчлэгчдийн санхүүгийн хангамж нь мөн л өссөн байна. Хэдэн жилийн өмнө би нэгэн хүний “Германд пастор, номлогч, теологич, чуулганы үйлчлэгч байна гэдэг өндөр орлоготой, нийгмийн халамж сайтай их ашигтай албан тушаал байдаг учир христэд үл итгэгч Библийн багш нар нилээд байдаг” гэж ярьж байхыг сонсоод санаанд ер багтахгүй, их гайхаж байж билээ. Гэтэл эдүгээ иймэрхүү үзэгдэл миний амьдарч буй Солонгос улсад ч ажиглагдаж байх юм. Хэдийгээр аман дээрээ Бурханы хайр, Библийн талаар их сайхан ярих боловч амьдралд хандах хандлага, үйлдэж буй үйлсээс нь харвал “нэг л биш” хүмүүс тааралдах нь бий. Нэгэн удаа би нэгэн солонгос залуутай ярьж байгаад “Чи ер нь Христийн талаар юу гэж боддог вэ?” гэж асуулаа. Гэтэл өмнөөс “За даа ер нь нэг л хачин, жигтэй санагддаг” гэх нь тэр. Эргүүлээд “Миний амьдралдаа уулзаж учирж байсан бүхнээс хамгийн гайхамшигтай, хамгийн сайн нь зөвхөн Есүс л байсан. Түүнтэй зүйрлэх зүйл нэг ч байгаагүй. Харин чи яагаад тэгж боддог юм бэ?” гэж асуувал, “Номлож байгаа зүйлс нь надад таалагддаг л даа. Гэвч “нэг л биш” (хачин жигтэй) пасторууд солонгост олон байдаг. Тийм болохоор би христитгэгчдэд дургүй” гэх нь тэр. Ингээд би өөрийн үзэж туулсан амьдралаасаа түүнтэй хуваалцсанаар бидний яриа цаашаа өрнөсөн юм.

Энэ мэтчилэнгээр чуулганаас дайжих хандлага Солонгост ч ажиглагдаж байх юм. Мэдээж үүнд нөлөөлж буй учир шалтгаануудыг дурдвал постмодернизм, мөнгийг тахин шүтэх үзэл, эрх чөлөөт үзэл, хүнтөвт үзэл гэх мэтээс эхлээд нилээд олон зүйлүүд гарч ирнэ л дээ. Гэтэл иймэрхүү хандлага Монголд ч мөн ажиглагддаг. Гэхдээ мэдээж монголын нөхцөл байдал англи, америк, солонгосоос арай өөр л дөө. Энэ тухай би жаахан тогтож өгүүлье.

Дээр өгүүлсэн залуугаас эхлээд олон монголчууд христитгэлийг юуны түрүүнд үгүйсгэхээр яарна. Тэгээд юм л бол манай “үндэсний шашин бол буддын шашин” гэж ирээд л номорхохыг яана... Бас болоогүй мань мэтийгээ “гадны шашинд дагаар орсон”, “монголоо алдсан”, “хэтэрхий шашинлаг хүн” гэх мэтээр дуудахаа ч бас мартахгүй. Гэвч үнэндээ “монголчуудын үндэсний шашин” гэдэг чинь өөрөө юу гэсэн үг юм бол доо...? Сүүлийн 400 гаран жил (зарим талаар магадгүй 700 гаран жил ч гэж тооцож болох юм) гадна, дотны улс төрийн шахалт, шаардлагаар хүчээр шахуу дэлгэрүүлсэн шарын шашныг манай үндэсний шашин гэж тооцох ёстой гэж үү? Олон монголчууд ингэж л боддог. Тэгээд “чи монгол хүн мөн л юм бол шарын шашныг шүтэх ёстой” гэж ирээд номчирхох хүмүүс ч таарах нь бий. Ялангуяа лам нар ингэж номлохдоо гаргуун...

Зарим нэг хэсэг нь “Шинжлэх ухаан өдгөө “сансрын хурдаар” хөгжиж, асар өндөр түвшинд хүрчихээд байхад аль дундад зууны европын шашинд юунд нь итгэх болж байна?” гэх нь ч бий. Зарим нэг нь мөнгөөр бүхнийг хийж, бүхнийг олж авч болно гэж боддог учир (мөнгийг тахин шүтэх үзэл) мөнгө олох боломж л харагдвал юу ч хамаагүй хийж, хаашаа ч хамаагүй “намирна”. Иймэрхүү хүмүүс мөнгө олох ямар нэгэн боломж л харагдвал сүм чуулганд ч шургалан орж, идэвхийлэн зүтгэдэг. Бас зарим нэг нь энэ бүхний дунд эргэлзэн тээнэгэлзэнэ. Энэ мэтчилэнгээр хүн бүр янз бүрээр л ханддаг. Янз бүрээр л хүлээж авдаг. Тэгээд өөр өөрсдийн энэ үзлээ өөр бусдадаа ч ярьж, ятгана. Олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүдээр ч христийнхнийг янз бүрээр гоочилно. Засаг захиргааныхан ч хааяа янз бүрээр оролдох нь бий.

Гэтэл хувь хүний ертөнцийг үзэх үзэл хэмээх зүйл эдгээр нийгмийн янз бүрийн хандлагуудын нөлөөллүүдийг хүлээн авах явцдаа төлөвшин тогтож байх аж. Эдгээр нөлөөллүүдээс илүүтэйгээр, хувь хүний ертөнцийг үзэх үзэл бүрэлдэн тогтоход нөлөөлдөг хамгийн гол хүчин зүйлс нь, миний ажигласнаар, сургуульд олж эзэмшдэг боловсрол хийгээд, гэр бүлээсээ олж авдаг боловсрол, хүмүүжил гэх зүйлс байх юм. Миний хувьд тийм л байсан. Бас надтай уулзаж, учирж, ярьж хөөрч явсан хүмүүсийн дийлэнх нь бас тийм л байсан. Юуны түрүүнд хүн гэр бүлээсээ юуг сурч, юуг өвлөж авна тэр зүйл тэр хүний үзэл бодлын уг үндэс суурийг нь бүрдүүлж байх шиг. Түүн дээр нь сургуульд ороод заалгасан хичээлүүдээсээ л хорвоо ертөнцтэй танилцана. Гэтэл энэ бүхэн хүний амьдралын хүүхэд ахуйд л тохиолддог зүйлс юм. Өөрөөр хэлбэл, тэр үедээ л хүний тархи, оюун бодол нь цагаан цаас мэт байх агаад түүн дээр юуг бичнэ, тэр л зүйл ой санамжинд нь дурайн үлдэнэ. Гэхдээ зөвхөн үүгээр зогсохгүй л дээ. Бас өсвөр нас буюу шилжилтийн нас гэж “их айхтар юм” бий. Энэ үедээ хүүхдүүд хаашаа л бол хаашаа дэгдэн харайчих гээд байдаг талтай. Бас их эмзэг болно. Барууныхны ажигласнаар хүүхдүүд яг энэ насандаа л чуулганаас дайжих бөгөөд, хэдийгээр бие нь сүм чуулганд хамрагдах боловч оюун санаа нь аль хэдийн дайжсан байх нь бий. Энэ үе бол хүний амьдралд маш онцгой үе байдаг шүү дээ.

Оюун бодолдоо хүүхэд боловч бие нь томорсноос өөрийгөө том хүнд тооцно... Бэлгийн бойжилт идэвхтэй явагдсанаас эсрэг хүйстнээ шохоорхож эхэлнэ... Аливааг харах хараа нь өөрчлөгдөж, арай өөр өнцгөөс шинэ мөн чанар, шинэ үнэ цэнээр хардаг болсноос ертөнцийг илүү танин мэдэхийг хүснэ... гэх мэт олон өөрчлөлтүүд энэ үед гарч ирнэ. Яг ийм насан дээр нь хүүхдэд байгалийн шинжлэх ухаан, нийгмийн шинжлэх ухааны хичээлүүдийг зааж өгдөг. Тэдгээр хичээлүүдээр юу гэж заадаг билээ? “Бурхан байхгүй”, “Бүх зүйлс санамсаргүйгээр бий болсон бөгөөд хувьслын үйл явцын үр дүнд өнөөгийн бүхий л зүйл бий болсон” гэж ирээд л зааж эхэлнэ дээ. Бас байгалийн шинжлэх ухааны салбарууд сүүлийн 300 гаруй жилийн хугацаанд хурдацтай хөгжихдөө энэ тал дээр бие биенээсээ маш гүнзгий нөлөөллийг авсан тул “яг л үнэн” юм шиг сонсогдоно. Тиймээс хүүхдүүд үүнийг “хөдөлшгүй үнэн” мэтээр хүлээн авна. Сургалтын хөтөлбөр нь тийм юм болохоор одоо яалтай ч билээ. Хажуугаар нь манайхны дийлэнх нь өөрсдийгөө буддист гэж боддог учир хийморийн сан тавиулах, мөр гаргах зэргээс эхлээд зар шашны зан үйлийг үйлдэнэ. Харин энэ бүхнийг харсан хүүхдүүдэд өөрийн эрхгүй “энэ чинь ингэхэд юусан билээ” гэж асуулт зүй ёсоор гарч ирнэ. Ингээд л “шарын шашин бол үндэсний шашин”, “хамгийн шинжлэх ухаанч шашин” гэх мэт хэний ч юм бүү мэд зохиосон “үлгэр домгуудад” итгэж эхэлнэ. Гэтэл энэ бүхний дүнд хүний ертөнцийг үзэх үзэл гээч сүндэрлэн босож байх ажгуу. Энэ зүйл Есүс Христийг хүлээн авахад, Библийн ҮНЭНийг хүлээн авахад зарим үед магадгүй хамгийн том саад болох нь ч бий. Мэдээж үүнээс гадна хүний гэм нүглийн асуудал гэж тун ярвигтай, хүнд зүйл бий л дээ. Гэхдээ энэ бүх зүйлс дангаараа хүнд саад болдог уу гэвэл үгүй л дээ. Гол зүйл бол энэ бүхий л зүйлсийг муу нэгэн (би үүнд мэдээж муу ёрын сүнс болох Сатаныг өгүүлж байна) өөрийн зэвсэг болгон ашигладагт л байгаа юм.

Энэ бүх зүйлсийг муу нэгэн ашиглан хүний оюун бодол хийгээд зүрх сэтгэлийг Бурханаас холдуулан, хөсөр хаяхаар улайран тэмцдэг. Гэтэл түүний зорилго нь хүнийг Бурханаас салган, өөрийн эрхшээлд боолчлоход, “үхэлд” (энд би сүнсний үхлийн талаар онцгойлон өгүүллээ) уруу татахад л байдаг. Мэдээж муу нэгэн хүнийг уруу татахад маш овжин заль хэрэглэн, хууран мэхэлж, хуурмаг үнэ цэнийг жинхэнэ үнэ цэн мэтээр ятган, үзүүлсээр толгойг нь эргүүлдэг. Тиймгүйсэн бол муу ёрын сүнсийг хэн ч хараад, хэн ч сонсоод дагахгүй нь мэдээж шүү дээ. Ийнхүү чуулганаас дайжих хандлага, Библийн ҮНЭНийг эсэргүүцэх хандлага хүмүүсийн дунд газар авсаар л...

Бас чуулганд хамрагдагсдын дунд ч муу нэгэн өөрийн ажлыг тун чадамгай гүйцэтгэнэ. Хүнийг гэмд уруу татахдаа эртнээс гарамгай байсан тэрээр өдгөө ч олон мянган залуусыг (энд би насны ангиллаар бус хүмүүс гэсэн нийтлэг утгаар өгүүлж байна) тун зальжнаар гэм уруу татан унагасаар байна. Ийнхүү гэмд унагаасныхаа дараа ч зүгээр орхихгүй, янз бүрийн сэтгэл гутрал хийгээд буруушаалыг хүний оюун бодол хийгээд сэтгэл зүрхэнд шивнэн оруулна. Энэ бүхнийхээ эцэст муу нэгэн “Чи нэгэнт Бурханы ариун хүмүүсийн дунд байх зохисгүй хүн учир одоо эндээс бушуухан зайл” хэмээн ичих ч үгүй хүмүүнийг хөөхийг нь яана. Ийнхүү бас нэг хэсэг нь чуулганаас дайжих аж... Бас хуурмаг үнэ цэнийг ч муу нэгэн “дүрслэн” бүтээхдээ гарамгай. Ийм хуурмаг үнэ цэнээр олон ч залуусын толгойг тэрээр эргүүлсэн дээ. Тэд бас л чуулганаас дайжина. Мөн хэдийгээр бие нь чуулганд байх авч, зүрх сэтгэл, бодол санаа нь Бурханаас асар хол дайжсан байх нь ч бий.

Энэ мэтчилэнгээр дурдаад байвал зөвхөн сэдвээр л гэхэд бүтэн ном бичих юм шиг байна. Тэгэхээр энэ мэтчилэн муу нэгний арга тактик, зэр зэвсгүүдийг нь дурдахаа зогсооё. Харин нилээд хугацааны турш миний сонирхлыг татсан нэг асуултыг би танд тавья. Муу нэгэн хүний зүрхэнд юу суулгахыг ийнхүү хичээгээд байгаа юм бэ? Би энэ асуултыг нилээд удаан хугацаанд бодсон. Бурханы Үг хийгээд бусад христитгэгчдийн гэрчлэлүүдээс ч олонтаа суралцсан. Тэгээд тэр бүхний эцэст би ингэж томъёолсон юм. Тэр зүйл бол “хуурамч үнэн”, “хуурмаг итгэл” юм байна гэж. Тиймээ, энэ л зүйлийг муу нэгэн янз бүрийн хэлбэр дүрстэйгээр, тухайлбал, материалист үзэл, бөө мөргөл, буддизм (тэр дундаа монголчуудад бол ламаизм), мөнгийг шүтэх байдал гэх мэтээр янз бүрийн дүр төрх, хэлбэр дүрстэйгээр энэхүү “хуурамч үнэн”, “хуурмаг итгэл”-ийг муу нэгэн олон хүний зүрхэнд бүрэлдүүлсээр л байна. Хүн гэдэг амьдралдаа хийгээд аливаад хандаж, үйлдэхдээ юунд итгэж, юунд үнэмшиж байна түүгээрээ л үнэлэмж хийдэг юм хойно доо...

Гэвч Бурхан муу нэгний энэ бүх ажлыг зүгээр хараад суугаад байдаггүй л дээ... Энэ талаар би тантай дараа нэг тухтайхан хуучлая...

Энэ нийтлэлийг татах авах

М.Энхбаярын видео гэрчлэл (Eagle TV Амьдралын өнгө нэвтрүүлэг)

2010-02-20T14:51:00.001+08:00

Хүнд хандсан Бурханы хайр хичнээн агуу вэ? Бусад хүмүүсийн дунд магадгүй та тийм ч гоц гойд биш байлаа ч харин Бурханы нүдэнд тийм биш. Өдгөө бидний амьдарч буй нийгэмд ганц хүн гэдэг тийм ч үнэ цэнтэй биш боловч харин Бурханы хувьд тийм биш. Бурхан таны төлөө хичнээн их санаа тавьж, хайрлаж, анхаарлаа хандуулдгийг та мэдэх үү? Магадгүй та Түүнийг огт тоодоггүй, анхаарал хандуулдаггүй, бүр Түүнийг эсэргүүцэж, дургүйцдэг ч байж болох юм. Гэхдээ тийм байлаа гээд таныг хайрлах Бурханы хайр хувирдаггүй. Тэр таныг үнэхээр хайрлаж, таны төлөө санаа тавьж, тантай хайрын жинхэнэ харилцааг тогтоохыг хүсдэг. Магадгүй үхэлтэй нүүр тулах хүртлээ тантай харилцаа тогтоохыг хүссэн Бурханы хайрын дуудлагыг та ойшоохгүй байж ч мэдэх юм. Гэвч танд хандсан Бурханы хайр хувирашгүй.

Яг ийм тохиолдол хүргэн ахад маань тохиолдсон юм. Тэр мөчийг хүртэл хүргэн ах маань Есүс Христийн талаар сонсохыг ч хүсдэггүй байлаа. Ингээд та энэ тухайгаа, Бурханы амьдралд нь хийсэн зүйлсийн талаар хүргэн ах, эгч хоёрын маань өгүүлж буй гэрчлэлийг хүлээж авна уу? Eagle TV-ийн Амьдралын Өнгө нэвтрүүлэгт хүргэн ах, эгч хоёр маань оролцож ийнхүү өгүүлж байна.

Нэгдүгээр хэсэг

Хоёрдугаар хэсэг

Гуравдугаар хэсэг

Энэ бол хүргэн ахад маань тохиолдсон явдал. Гэхдээ Бурхан зөвхөн хүргэн ахад маань л санаа тавьж, аварсан юм бишээ. Тэрээр мөн танд ч санаа тавьдаг. Харин та заавал өвчин тусаж, үхэлтэй нүүр тулж байж л Бурханы дуу хоолойг онсох хэрэгтэй юм гэж үү? Өнөөдөр ч Бурхан тантай хайрын харилцааг тогтоож, амьдралд чинь орж, танд цоо шинэ амьдралыг өгөхийг хүсэж байна. Харин та Түүнийг хүлээж авах уу? Та Есүс Христээр амьдралаа жолоодуулах уу? Түүнийг амьдралынхаа Эзэн болгох уу? Энэ их чухал асуулт шүү...

Библийн анхан шатны аудио хичээлүүд (туршилтын хувилбар)

2010-02-16T20:06:00.001+08:00

Оюутны Библийн Цуглаанаас эмхлэн гаргасан Библийн анхан шатны хичээлүүдийг аудио хэлбэрт оруулан уншаад нийтэлчихлээ. Мэдээж мэргэжлийн хүн биш тул алдаа оноо ихтэй л болсон. Зарим талаар инээдтэй, зарим зүйлийг нь би ч өөрөө бага зэрэг голж байгаа. Мэдээж хичээлийн агуулга тал дээрээ биш уншиж оруулсан ур чадвар тал дээрээ шүү дээ. За тэр ч яахав, хамгийн гол нь уг хичээлээр дамжуулан Бурхан гэж хэн бэ гэдгийг танин мэдэхийг хүсэж байна. Улмаар Бурхантай хувийн дотны харилцааг тогтоож, хайр ивээлийн амьдралаар амьдраарай.

Гэм нүгэл, ганцаардал, сэтгэлийн гүн дэх уй гашуудал, худал хуурмаг, хоёр нүүрт байдлаас тань, хамгийн гол нь сүнсээр үхмэл амьдралаас зөвхөн Есүс Христ л таныг аврах хүч чадалтай. Зөвхөн Түүний дотор л жинхэнэ баяр хөөр, цоо шинэ амьдралыг хүн хүлээн авдаг юм. За ингээд би олон зүйлийг нуршиж тоочилгүйгээр уг хичээлийг танд өргөн барья.

Уг хичээлийг МУИС UBF цуглааны цахим хуудас дээр тавьсан тул доорх линкээр дамжин нэвтрэн орж хүлээн авна уу.

Хичээлийн хаяг: http://muisubf.blogspot.com/2010/02/blog-post_5493.html

Бурхан таныг ивээх болтугай!

Булангийн Тулгуур ЧУЛУУ блог хуудас

С.Баатарзул

Хоёр арван солигдох мөчид...

2010-01-10T19:56:00.002+08:00

2010 он... Он гарахын өмнө толгой өндийх сөхөөгүй байсан болоод ч тэр үү, гарч байгаа 2010 оны тухай нэг их бодсонгүй. Гэтэл он гарсан хойно бодож суутал 2010 он гарснаар нэгэн арван дуусаж, нэгэн арван эхэлж байгаа аж. Ингэж бодох ахул өөрийн эрхгүй олон зүйлийг санаж, олон зүйлийг бодоход хүрлээ. Ингээд талаараа тантай товчхон хуваалцъя юу гэсэн юм.

2000 он гарахад нэгэн мянган дуусаж, шинэ мянган эхэллээ гээд бөөн юм болж байж билээ. Би ч бас тэрүүхэндээ л өнгөрсөн мянганд өөрийгөө ямаршуу байснаа дүгнэж, шинэ мянганаа төсөөлөн, мөрөөдөн сууж байлаа. Тухайн үед чухам юу бодож, төсөөлж, мөрөөдөж байсан маань өдийд нэг их сайн санаанд буухгүй байна. Харин тэр үед миний төсөөлөн бодож байснаас өнгөрсөн 10 жил тэс өөрөөр өрнөснийг л одоо мэдэж байна. Учир нь тэр үед би өөрийн Бүтээгч Эзэнтэйгээ нүүр тулан учирж, амьдрал маань орвонгоороо эргэх юм чинээ огт төсөөлж байсангүй. Бүтээгч Их Эзэнийхээ талаар ч мэддэггүй байж. Уг нь тэр үед Есүс Христийн тухай нилээд хэдэн удаа сонссон байсан л даа. Гэхдээ оюун бодол, санаа сэтгэлд маань “энэ бол харийн шашин, шал худлаа үлгэр домог, мунхруулга” гэсэн бодол, ойлголт л байлаа.

Харин өнгөрсөн 10 жил бол миний амьдралд үнэхээр мартагдашгүй ул мөрийг үлдээсэн. Нилээн дээхэн нэгэн номноос “Хүний амьдралд хамгийн чухал 3 учрал байдаг нь: хүн эхээс мэндэлж эцэг эх, энэ хорвоотой уулзах, хоёрт нь, амьралынхаа ханьтай учрах, гуравт нь, Бүтээгч Эзэнтэйгээ учрах” хэмээн уншиж байсан маань санаанд тодхон. Эхээс мэндлэхдээ эхний чухал учралтайгаа нүүр тулсан ч, үлдсэн 2 чухал учрал маань өнгөрөгч нэгэн арванд хоёулаа таарсан юм. Хайр халамжаараа намайгаа өргөн авч яваа, үзэсгэлэнт ханьтайгаа учирсан маань зөвхөн Бурхан Эзэнээс маань л надад хайрласан агуу их ивээл гэлтэй. Хэрвээ Их Эзэний нигүүлслээр эхнэртэйгээ учраагүйсэн бол өдийд би гэдэг хүн ямаршуухан ч яваа юм билээ бүү мэд. Алдахад минь засаж, хальтирахад маань түшиж, дутууг минь гүйцээж, дүүрэнг маань баяжуулсан хайрт эхнэр маань яалт ч үгүй надад зориулж Их Эзэний маань нандигнан бэлдсэн бэлэг юм даа. Мөн зөвхөн өнгөрсөн арван ч гэлтгүй миний бүхий л амьдрал дахь хамгийн гайхамшигтай, хамгийн чухал, хамгийн сэтгэл догдлуулсан, хамгийн хүчтэй учрал маань Бүтээгч Бурхан Эзэнтэйгээ учирч, аврагдсан явдал маань байлаа. Анх Есүсийг амьдралдаа хүлээн авч, Бурхан Эзэнийхээ хичнээн агуу сүр жавхлантай хийгээд уужуу зүрх сэтгэлтэйг, миний төлөө яасан их санаа тавьж, ямар их хайрладгийг гайхан сүрдэн биширч байсан маань одоо ч ой тойнд маань тодхон. Анх Библийн хичээл хийгээд бүх ертөнцийг Бүтээгч Бурхан байдаг төдийгүй, намайг асар ихээр хайрладаг гэдгийг олж сонссон тэр өдөр бүхэл шөнөжингөө нойр маань хулжиж, өөрөө өөртэйгөө, бас дөнгөж олж таньсан Бүтээгч Эзэнтэйгээ ч ярьж хонож байж билээ.

Өнгөрсөн арванд хичнээн хүмүүстэй учирж, хичнээн сургуульд сурч, хэдэн газар ч ажиллаж байсан гэхэв. Тэр бүрийг энд дурдах аргагүй ч эргээд нэг харахад Их Эзэний нигүүлсэл өчүүхэн над дээр хичнээн их байгаав дээ. Баярлалаа Есүс ээ, өнгөрсөн бүхий л хугацаанд надтай хамт байж, агуу их өршөөл, нигүүлсэл, ивээлийг хур бороо мэт өчүүхэн миний дээр асган буулгасанд баярлалаа.

Бас өнгөрсөн арван жилд алдсан зүйлс ч их байх аж. Өнгөрсөн арван жилд алдсан зүйлс дотроос маань хамгийн ихээр сэтгэл өвтгөж, харуусал дагуулсан нь 3 хүний үхэл байлаа.

Эхлээд хар багаасаа ижилсэн нөхөрлөж, тоглон наадаж өссөн найз маань амиа хорлосон юм. Үнэхээр аймшигтай, бас харамсалтай. Зүрх сэтгэлийг маань юу ч үгүй урж тастан хаях мэт болж билээ. Уг нь тэр үед түүнд туслах гэж их хичээсэн л дээ. Гэхдээ л арай илүү тусалсан бол... арай илүү анхаарал тавьж, арай илүү тулж харьцсансан бол... тийм явдал болоо ч уу, үгүй ч үү... Тэр явдлаас хойш одоо бараг 7 жил өнгөрч. Гэсэн ч одоо болтол надад ингэж бодогдсоор л байдаг юм. Тэр үед би Бурханд хандан “Би дахиад нэг ч хүнийг дэргэдээсээ ингэж алдахгүй” гэж ам гарч байж билээ.

2006 он... Сайн Мэдээг хуваалцаж, цуглаанд дагуулан авчраад анхлан дагуулдуулж байсан нэгэн найз маань цуглааны маань нэгэн дүүтэй минь хамт хоёулаа автын ослоор нас барлаа... хүнд цохилт... уйлаан... гашуудал... Гэхдээ энэ үхэл өмнөхөөс арай өөр нөлөөг ар гэртээ үлдээсэн юм. Эхнийх нь юугаар ч, яагаад ч эдгээгдэхгүй асар их уй гашуу, харуусал гэмшлийг дагуулан авчирсан бол, дараагийнх нь, хүүгийнхээ итгэл бишрэлийг судлая, мэдье гэсэн зүрх сэтгэлийг, мөн ухаарал, гэмшлийг ар гэрийнхэн, аав ээждээ авчирсан.

Гэтэл хойтон жил нь аав маань өвчнөө дийлэлгүй нас барлаа. Яг дэргэд нь асарч, тойлж, голомтоо сахин үлдсэн отгон хүү нь уг нь би юм байгаа юм. Гэтэл аавыгаа амьдад нь халуун дулаан үгээр сэтгэлийг нь уяраан, амар амгаланг өгч байв уу, би ер нь... Их Эзэний нигүүлслээр аврагдсан ч гэлээ авралын энэ Сайн Мэдээг аавдаа хүргэж чадсан билүү? Ёстой л нөгөө найраг дуунд гардаг шиг “...мөнх юм шиг л санаж дээ”. Аавыгаа өнгөрдөг тэр орой... “маргааш л Есүсийн талаар, мөнх амийн талаар, авралын талаар гүнзгий, нухацтай сайн ярина даа” гэж бодоод орондоо орсонсон... Гэтэл үүрээр “аав хөдлөхгүй, амьсгалахгүй байна... хурдан босоорой...” гэсэн ээж, бэр эгч хоёрынхоо сандарсан дуунаар сэрсэн дээ... Уг нь огт Сайн Мэдээг хүргээгүй биш л дээ. Авралын зарыг аавдаа хүргэж, түүний төлөө залбирч, нэгэн сүмд дагуулан очиж, цуглаанд суулгаж, нэгэн ахлагчтай уулзуулан ярилцуулж байсан л даа. Гэхдээ уг нь арай илүү анхаарал тавьсансан бол... арай илүү хичээнгүйлэн залбирсан бол... арай илүү... арай илүү... Энэ удаад би Бурханд хоёр дахиа ам гарсан...

Өнгөрсөн арванд сүм чуулганы дотор хүмүүс хоорондоо хэрхэн хагаралдаж, шүүмжлэл буруушаал хэрхэн газар авч, олон хүмүүсийн зүрх сэтгэлийг үймүүлэн бусниулдгийг ч харлаа. Бас хөмөрсөн тогоо шиг үймүүлэгдсэн чуулганыг Бурхан хэрхэн сэргээн босгож байхыг ч харлаа. Бурхан хичнээн итгэмжтэй, хичнээн үнэнч шударга болохыг амаа ангайн бишрэн зогссон мөчүүд өнгөрсөн арванд тоймгүй олон байсан. Өөрчлөгдөх ямар ч найдваргүй мэт байсан гэрийнхнийг маань Эзэн хэрхэн өөрчилж, авралд дуудаж байхыг одоо ч харж байна. Хэзээ ч өөрчлөгдөх найдлагагүй мэт байсан ах нар, эгч нар маань, бас тэдний гэр бүлийнхэн нь, тэгээд бас ээж маань Эзэний гайхамшигт үйлс хийгээд, хайрын хүчээр Эзэн рүү эргэж өөрчлөгдөв (гэрийнхнийхээ талаар дараа жич тодорхой ярьж өгнө өө). Бурхан өөрт нь түшин тулж, итгэл найдвараа тавьсан хүнийг хэзээ ч хөсөр хаядаггүй болохыг хангалттай олон харлаа. Одоо ч харсаар л байна. Ингээд харвал өнгөрсөн арван амьдралд маань асар үнэтэй нэгэн мөчлөг, нэгэн хуудас болон үлджээ.

Харин одоо нэгэн шинэ арван гарч байна. Энэ ирж байгаа шинэ арванд Бурхан юу хийх бол? Би уг нь олон зүйл төлөвлөсөн байгаа л даа. Гэхдээ Бурхан надад зориулж юуг төлөвлөө бол? Ингэж бодохоор өөрийн эрхгүй сэтгэл догдолж байна шүү. Яг л боодолтой бэлэгний доторхыг үзэх гэж яаран догдолж буй хүүхэд шиг л... Өнгөрсөн арванд миний төлөвлөсөн зүйлсүүдийн хажууд Бурханы хийсэн зүйлс нь харьцуулшгүй агуу байсан. Тэгвэл ирэх арванд...?

Энэ нийтлэлийг татах авах

Merry Xmas!

2009-12-20T18:08:00.000+08:00

Есүс Христийн мэндэлсний баярын мэндийг хүргэе!

12 сарын 25. Энэ бол Христмасын баярын өдөр. Есүс Христийн мэндэлсэн өдөр хэмээн бүх дэлхий даяараа тэмдэглэдэг онцгой баярын өдөр. Уг нь түүхийг сөхөн үзвэл Есүс Христийн энэ өдөр мэндлээгүй бололтой юм билээ.

Эртний Ромын “Ялагдашгүй Нарны мэндэлсэн өдөр” хэмээх нэгэн баярыг энэ өдөрт тэмдэглэдэг байсны нөлөөгөөр эртний (Ромын эзэнт гүрний харъяанд байсан) христитгэгчид энэ өдрийг Их Эзэний мэндэлсэн өдөр хэмээн тэмдэглэдэг болсон хэмээн түүхэн судруудад тэмдэглэсэн нь бий. Үүнтэй зэрэгцээд 1 сарын 6-ны өдөр дорнын гурван мэргэн одыг даган явсаар Бетлехемд байсан Иосеф, Мариа болон бяцхан жаалхүү Есүс дээр ирэн хүндэтгэн мөргөсөн өдөр давхцан таардгаас улбаалан “12 ариун өдрийн” баяр хэмээн тэмдэглэж байсан нь ч буй. Гэтэл зарим эрдэмтдийн тооцоолсноор Их Эзэн маань 5 сарын 20-ны хавьцаа төрсөн гэж үзэх нь ч байдаг аж. Ийнхүү бодож үзвэл бид шал өөр баярыг Их Эзэний маань мэндэлсэн өдөр хэмээн тэмдэглээд ч байдаг юм шиг. Тийм ч болохоор түүхийн буурал нугачаанд үе үехэн Христмасыг тэмдэглэх нь зөв буруу талаар нилээд ширүүн маргаанууд өрнөж байсан нь ч буй. Гэвч он цагийн эргэлтэнд хүн төрөлхтөн 12 сарын 25-ны энэхүү өдрийг Есүс Христийн мэндэлсэн өдөр хэмээн бэлэгшээн тэмдэглэж, уг өдрийн яг өмнөх ням гаригт нь Христийн чуулганууд баярынхаа цуглааныг хийдэг уламжлал нэгэнт тогтжээ. Тэгвэл бид энэ өдөр чухам юуг тэмдэглэдэг юм бэ?

Энэ өдрийг бид бидний Аврагч Их Эзэн Есүс Христийн мэндэлсэн өдөр хэмээн тэмдэглэдэг. Бүх ертөнцийг бүтээгч цорын ганц Амьд оршин байгч ЭЗЭН Бурхан болох Тэрээр гэм нүглийнхээ улмаас үхэх ёстой байсан биднийг аврахын тулд хүн болон хүн дэлхий дээр мэндэлсэн. Есүс Христ Өөрөө туйлын ариун Бурхан атлаа гэмт хүн төрөлхтөн бидний гэмийн төлөөс болох шийтгэлийг Өөртөө үүрэхээр энэ дэлхий дээр мэндэлсэн юм. Түүний энэ дэлхий дээр яагаад хүн болон мэндэлсэн тухай Иохан 3:16-17-д ийнхүү өгүүлсэн байдаг.

“Бурхан ертөнцийг үнэхээр их хайрласан тул цорын ганц Хүүгээ өгсөн. Ингэснээр Хүүд итгэгч хэн ч мөхөхгүй, харин мөнх амьтай болох юм. Бурхан Өөрийн Хүүгээ ертөнцийг яллахын тулд биш, харин Түүгээр дамжуулан ертөнцийг аврахын тулд ертөнц уруу илгээсэн билээ.” (Иохан 3:16-17)

Тиймээ, Бурхан биднийг “үнэхээр их” хайрласан тул Есүс Христ энэ дэлхий дээр хүн болон мэндэлсэн юм. Бид үнэндээ хэнсэн билээ? Юусан билээ? Атгаг хорон санаа, бузар шунал хүсэл, тачаалдаа автаж гэм нүгэлдээ автсан арчаагүй, өөдгүй “хүн” төдийхөн биш үү...? Ийм биднийг, ийм намайг, бас чамайг аврахаар Есүс мэндэлсэн юм. Тэгээд бидний, миний, бас чиний гэм нүглийн шийтгэлийг өөртөө хүлээж загалмайд цовдлогдон нас барсан. Тиймээс Түүнд итгэж, гэм нүглээ гэмшин орхиод дахин төрсөн хэн ч гэсэн гэм нүглийн эцсийн шийтгэл болох аймшигт тамд хаягдахаас үүрд аврагдаж, үүрд мөнхийн Бурханы улсад Бурхантай хамт амьдрах мөнх амийг хүлээж авах юм. Энэ дэлхий дээр баяртай сайхан мэдээ олон байдаг ч гэлээ үүнээс илүү, ядаж үүнтэй дөхөн очиж дүйцэх баярт сайн мэдээ юу байна вэ? Огт байхгүй... Өвчин зовлон, аваар осол, үхэл, ядуу зүдүү байдал, өнчрөл хагацал гэх зэрэг олон хүнд асуудлыг бид янз бүрийн аргаар магадгүй шийдэж болох ч гэлээ харин мөнхийн амийг бид хаанаас олох вэ? Яаж тамын асуудлыг шийдэх вэ? Үүнийг шийдэх Есүс Христээс өөр арга зам, өөр гарц нэг ч байхгүй. Тийм учраас Есүс Христ энэ дэлхий дээр хүн болон мэндэлсэн нь бидэнд өгөгдсөн хамгийн том ивээл, нигүүлсэл, баяр хөөр. Үүнээс илүү нь үгүй...

12 сарын 25. Энэ бол Христмасын баярын өдөр. Есүс Христийн мэндэлсэн өдөр хэмээн бүх дэлхий даяараа тэмдэглэдэг онцгой баярын өдөр. Магадгүй энэ өдрийн түүхэн замналыг сөхөн үзвэл маргаантай зүйлс олон гарч ирж болох ч, харин энэ өдрийн утга учир, бидний тэмдэглэж буй баярын мөн чанарыг тунгаан үзвэл энэ баяр яахын аргагүй дэлхий дээрх хамгийн онцгой баяр мөн билээ. Тиймээ, танд Есүс Христийн мэндэлсний халуун баярын мэндийг хүргэе! Сайхан баярлаарай...

Бурхан таныг ивээг!